Uluslararası finansal entegrasyon bağlamında sermayenin vergilendirilmesi: Tobin vergisi

Taxation of capital within the context of international financial integration: Tobin tax

Özet

90’lı yıllardan sonraki dönem, birçok gelişmekte olan ülke açısından uluslararası finansal entegrasyon uygulamalarının hız kazandığı dönem olarak kabul edilmektedir. Gelişmekte olan ülkeler “kaynak yetersizliği”ne dayanan düşük yatırımın yol açtığı istikrarsız büyüme oranlarının çözümü olarak başvurdukları uluslararası sermaye hareketlerini çekmeyi hedefleyen istikrar politikaları uygulamışlardır. Ancak Doğu Asya, Latin Amerika, Brezilya ve Türkiye’de görülen ve genelde uluslararası sermaye hareketlerinin kırılganlığının yol açtığı finansal krizler ülke ekonomilerinin dışa açılmasını destekleyen politikaların sorgulanmasına ve alternatif politika uygulamalarının gerekliliğini destekleyen görüşlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu görüşler doğrultusunda sermaye giriş ve çıkışlarına kontrol getirilmesi “alternatif politikalar” demetinde atılması gereken ilk adımdır. Tobin Vergisi bu kontrollerin üzerinde en çok tartışılan örneği olarak karşımıza çıkmaktadır. Literatürde konuyla ilgili iki alt başlık öne çıkmıştır: 1) Düşük oranda koyulan sermaye kontrolleri ülkelerin vergi karlarını olumlu etkileyecek midir? 2) Ülkesel, Bölgesel ve küresel bir yapıda parasal işlem vergisi koyulabilir mi etkinliği ne olur? Bu çalışmada bu sorular cevaplanmaya çalışılacaktır. Literatürde Tobin vergisi başta olmak üzere parasal işlem vergilerinin etkinliğinin zayıf ve başarısız olduğu yönünde görüşler ağır basmaktadır. Ancak geçmişte yaşanan ve belki de ilerde yaşanabilecek olası krizlerin dünya ve ülke ekonomisinde yol açtığı yüksek maliyetler üzerine bir çözüm denemesi olan Tobin’in Nobel ödülü haklılığını doğrulamakta ve popülaritesini hiç kaybetmemesinin nedeni olmaktadır

Abstract

It has been accepted that the practices of International financial integration have been accelerated the period following the 90 years. Developing countries have been conducted stability programs aimed at pulling international capital flows which are applied for solution of instable growth triggering “lack of sources”. However, financial crises seen in East Asia, Latin America and Turkey generally caused by international capital flows volatility led to criticize open macro economics rise in necessities of alternative economic politics. According to these views, controls over capital inflows and outflows are thought as a first step in these alternative politics. Tobin tax is seen as most discussed one of these controls. In literacy, there are two sub-topics discussed: 1) will low amount of capital control affects the tax decision of applied country? 2) Is it possible to put a currency tax in country or regional and global base and if it is so, how affect this will be? In this study, these two questions tried to analyze. In literacy, studies supporting that Tobin tax and other capital control are ineffective and unsuccessful are dominant. However, high costs of crisis emerged in the past and may be seen in the future led to prove that Nobel Prize of Tobin and his permanent popularity