Bilim Felsefinde Bilimin Rasyonalitesi Sorunu Bağlamında Fen Eğitiminde Bilimi Anlamada Akıl Yürütme Yöntemlerinin Önemi Üzerine

On the Importance of Scientific Reasoning Methods in Science Education in the Context of Science's Rationality Problem of Philosophy of Science

Özet

Bilimi anlama faaliyeti olan bilim felsefesinin bilimin doğasına ilişkin anlayışları tanımlamada da kritik bir önemi olmalıdır. Nitekim, bilimin doğası; bilim nedir? sorusuna, bilim tarihi, bilim sosyolojisi, bilim psikolojisi ve bilim felsefesi açısından getirilen yaklaşımların tümünü temsil eden bir kavram olarak ifade edilmektedir. Bu yaklaşımlara katkı sağlayan bilim felsefesi ise epistemoloji ve ontoloji boyutları ile bilimi, metodolojik ve rasyonel yönü gibi farklı problem alanlarında ele alır. Bilim felsefesinin bu ve benzeri problemler üzerine getirdiği açıklamalar fen eğitimi açısından da değerli olduğu ve fen eğitiminde bilim felsefesi ve tarihinin önemi uzun bir süredir vurgulanmaktadır. Bu çalışmada günümüz fen eğitiminin anahtar kavramları olan fen okuryazarlığı bağlamında bilimin doğası, bilim felsefesinin önemli bir tartışma konusu olan bilimin rasyonalite sorunu ışığında ele alınmıştır. Yine bu bağlamda bilimin doğasına yönelik bilim felsefesinin olası katkılarına değinilmiş ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

To understand science, besides doing a science; it is necessary to evaluate it with historical, philosophical, sociological and even psychological context. Philosophy of Science, as an understanding activity on science, it must also be a critical factor in defining the nature of science. Philosophy of Science take the science with epistemology and ontology dimensions and problem areas such as methodological and rational aspects. Since a long time, it is emphasized that the statements given by the philosophy of science are also valuable in terms of science education. In this study, the nature of science in the context of science literacy, the key concepts of present-day science education, is discussed in the light of the rationality problem of science, which is an important topic of discussion of science philosophy. In this context, the possible contributions of science philosophy to the nature of science in science education are mentioned and some suggestions are presented.