Vergi İhbar Kararını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik TR 33 Bölgesinde Bir Araştırma

An Investigation for Determining the Factors Affecting the Tax Whistleblowing Decision in the TR33 Region

Özet

Vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet veren kişilerin üçüncü kişiler tarafından ilgili idareye bildirilmesi olarak tanımlanan vergi ihbarı, vergi kaçıran kişilerin açığa çıkmasına olanak sağlayarak vergi denetiminde etkinliği ve devletin kayba uğrayan gelirlerinin tahsilatını artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı beyana dayalı gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin vergi ihbar kararlarını etkileyen faktörlerin Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile belirlenmesidir. YEM analizi sonucunda, hukuki, vergi bilinci ve ekonomik faktörlerin vergi mükelleflerinin ihbar kararını pozitif ve anlamlı, sosyalpsikolojik faktörlerin ise negatif ve anlamlı bir şekilde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

Tax whistleblowing is defined as the notification of the relevant authorities by third parties regarding the persons who caused tax loss and evasion. Tax whistleblowing allows disclosure of the persons who evade taxes, thus ensuring the effectiveness of tax auditing and increasing the revenues of the government. This research sought to identify the factors that affect tax whistleblowing decision of income and corporate taxpayers by using a Structural Equation Model. The findings indicate that economic, legal and tax awareness factors have a positive and significant effect on tax whistleblowing decision while the effect of socio-psychological factors is negative but significant.