Dergiler / Kalemname / 2018 / Cilt: 3 - Sayı: 6

Kaygusuz Abdal’da Peygamber Tasavvuru ve Hz. Muhammed İmajı (Saraynâme’sindeki Anlatılara Göre)

Sayfa
12–43
DOI
—

Özet

Çalışmada, Anadolu’da Alevi-Bektaşî edebiyatının kurucusu kabul edilen Kaygusuz Abdal’ın (1341-1444?), Saraynâme adlı eserine göre peygamberlik anlayışı ve Hz.Muhammed’e dair tasavvurları üzerinde durulmuştur. Saraynâme, onun tanrı, peygamber, özel olarak da Hz. Muhammed’e dair duygularını en güzel şekilde yansıtan bir eseridir. Eserdeki anlatılara göre, Kaygusuz Abdal’ın zihin dünyasında peygamber tasavvuru, Kur’an ve hadisler merkezli şeksiz şüphesiz bir inanç şeklindedir. Onun inanç dünyasında Hz.Muhammed’in imajı ve yeri ise, bildik sünnî İslâm anlayışından hiç farklı değildir. Saraynâme boyunca kendisinden Ahmed, Muhammed ve Mustafa isimleriyle bahseden Kaygusuz Abdal, peygamber/nebî olarak onu bütün nebilerin önünde bir konuma koyarak, âlemlerin kendisi hatırına yaratılmış olduğu şeklindeki kabule katılır. O, Anadolu coğrafyası özelinde Mevlana (1207-1273), Hacı Bektaş Velî (1209-1271), Yunus Emre (1240-1320) gibi dinî/manevî önderlerin İslam’ı Anadolu Türklüğüne en güzel şekilde temsil çabalarını devam ettirmiş önemli bir şahsiyettir.0000-0002-8447-8225

Anahtar kelimeler: kaygusuz abdal, islam, peygamber, hz. muhaammed, alevi, anadolu, sarayname, bektaşi