Geri Göndermeme İlkesinin Kapsamı ve Esasları

Özet

2011 yılında Suriye'de patlak veren çatışmalar sonrasında yaşanan mülteci krizi ile birlikte uluslararası toplumun dikkati bir kez daha uluslararası mülteci hukukuna döndü. Bu çerçevede, Suriye topraklarından gelen mülteci akını, bu alandaki problem sahalarını tekrar gündeme getirdi. Bu kapsamda; bazı isteksiz devletlerin mültecileri kabul etmemek için aldıkları tedbirler ile mültecilerin kapalı sınırlar önündeki kötüleşen yaşam şartları, geri göndermeme ilkesini uluslararası toplumun gündemine taşımıştır. Antlaşma ve uygulamalardaki farklılıklar neticesinde, bu ilkenin bazı önemli noktaları belirsiz kalmakta ve bu belirsizliğin bir sonucu olarak bazı devletler ilkeyi ve bu ilkenin gereklerini politik ve ekonomik çıkarları çerçevesinde yorumlamaktadır.Bu makale, geri göndermeme ilkesinin önemli noktalarını eleştirel bir şekilde özetlemekte ve ilkeyi uluslararası sözleşmeler, içtihatlar ve doktrin ışığında değerlendirmektedir. Ayrıca bu eleştiri ve değerlendirmeler neticesinde “geri göndermeme ilkesi”nin tanımlanması hususunda bazı reform önerileri sunulmaktadır.

Abstract

With the Syrian refugee crisis after the civil war, which broke out in Syria in 2011, the attention of the international community has once again turned to the international refugee law. In this context, it is possible to claim that the refugee influx from Syria has brought important and problematic areas in refugee law to daylight. In this framework, especially precautions taken by unwilling states for not allowing refugees to step in and worsening situation of the refugees in front of the closed borders have made the non-refoulement principle an important subject in the agenda of the international community. Since regulations concerning the principle in different treaties and state practice vary, some important points of the principle remain vague and as a result of this vagueness unwilling states interpret the principle accordingly with their political and economic interests. This paper critically outlines the important points of the principle and evaluates the principle by referring treaty law, the decisions of different international courts and treaty bodies and to the doctrine. Furthermore, in line with these evaluations, in this paper, some reform proposals with regards to defining the non-refoulement principle are presented.