Dergiler / Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 13

Birgivî Mehmed Efendi’nin et-Tarîkatü'l-Muhammediyye Adlı Eseri Özelinde Mûsiki Hakkındaki Görüşleri

The Opınıons Of Bırgıvı Mehmed Efendı Regardıng Musıc Partıcular To Hıs Renowned Work Al-Ṭarīqa Al-Muḥammadıyya

Sayfa
32–60
DOI
—

Özet

Birgivî Mehmed Efendi (ö. 981/1573), yaşam tarzı ve eserleriyle hem kendi dönemine (XVI. yüzyıl) hem de daha sonraki dönemlere damga vurmuş büyük bir Osmanlı âlimidir. Çeşitli alanlarda çok sayıda eser veren Birgivî’nin şöhretinde tesiri olan en önemli eserlerinden birisi de kısaca et-Tarîka veya Tarîkat-ı Muhammediyye olarak bilinen Kitap ve Sünnet çerçevesinde ahlâka dair konuların Arapça olarak ele alındığı et-Tarîkatü’l-Muhammediyye fî beyâni’s-sîreti’n-Nebeviyyeti’l-Ahmediyye’dir. Birgivî bu eserini üç ana bölüme (bâb) ve her bir bölümü de ayrıca üç alt bölüme (fasıl) ayırmıştır. Eserin farklı yerlerinde farklı münasebetlerle mûsiki konusuna da temas edilmiştir. Bu çalışmada, müellif ve eserleri hakkında genel bilgiler verildikten sonra onun söz konusu eserinden tespit edilen mûsikiye dair görüşlerinin tasnifi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma neticesinde; Birgivî’nin mûsiki hakkında -birkaç istisnâî durum hariç- olumlu düşünmediği, mûsikiyi üretmeyi (çalmak, söylemek) veya dinlemeyi, elin, dilin, kulağın veya bedenin âfeti olarak değerlendirdiği görülmüştür.

Abstract

Birgivî Mehmed Efendi (d. 1573) is a great Ottoman scholar who has left his mark to both his own age (16th century) and following ages with his lifestyle and his works. One of the most important works bringing Birgivî prominence is named al-Ṭarīqa al-Muḥammadiyya fī beyāni al-sīra al-Nabaviyya al-Aḥmadiyya shortly known as al-Ṭarīqa or Ṭarīqat-i Muḥammadiyya which has been written in Arabic and giving a study of morals and ethics around the framework of Holy Kur’an and Sunnah. Birgivî has structured his book in three main parts with three sections each. There are more than one reference to music within different contexts. The aim of this paper; is to give general information about Birgivî and his works and to be able to classify and evaluate his opinions regarding music based on reviewed works. As a result of the study it has been concluded that except for a limited circumstances; Birgivî didn’t have positive views about music; and considered listening or producing (playing, singing) music as the calamity of hands, tongue, ear and body.

Anahtar kelimeler: İslâm Tarihi, Osmanlı, Birgivî, et-Tarîkatü’l-Muhammediyye, Mûsiki