.TÊGEHA EŞQÊ DI ŞIÎRA MELAYÊ CIZÎRÎ DE

Özet

KURTE: Mijara Eşqê di helbesta klasîk ya kurdî de cihekî giring girtiye û bi taybetî di xezel û mesnewîyan de. Nexasim di dîwana Melayê Cizîrî de eşq û ciwanî jêdera hebûnê ye, ji ber ku sofiyan bi rêka Wehted Elwicûdê li mijara eşqê nihêriye û ew eşqa xwedê di her hebûnekê de dibînin. Ev xebat jî lêgerînek e bo çemka eşqê di şiîrên Melayê Cizîrî de û diyarkirina nêrîna wî ye derbarê eşqê de.Ev xebat du tewerên sereke bi xwe ve digire. Di tewerê yekê de têgeha eşqê hatiye zelalkirin û piştra behsa eşqê di meydana felsefî, sofîgerî û ayînî de hatiye kirin. Di tewerê duyem de eşq bi awayekî piraktîkî li ser binbeşên Eşqa Heqîqî, Xweda û Teceliya Zatê Xwe (Eşqa Taceliyê), Ûnsirê Pêncan, Eşqa Mecazî û Agirperestiyê di dîwana Cizîrî de hatiye kirin.

Abstract

ABSTRACT: Love is a dominant theme in classical Kurdish poems especially in the lyrical and epic poems. Malaye Jiziri is considered to be the most influential Kurdish poet who regards 'love' (eşq) and 'beauty' as the source of existence. This is due to the fact that mystical poets used to discover or conceive the essence of God in everything they encountered in their lives. This research is about the "love" in the poems of Jiziri, it attempts to show the type of love that the poet gives life to and it also delineates his different views on it.This study is made up of two chapters, in the first chapter the idea of love is explained from philosophical, religious and mystical points of view, while in the second chapter the subject of love is explained in connection with true love, divine love (the fifth element), metaphoric love and fire worshiping love.