Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) / 2019 / Sayı: 31
Sultanın Topraklarında Çarın Adamları: Rus İstihbarat Faaliyetleri Çerçevesinde Rize Rus Viskonsolosluğu (1879-1914)
- Sayı
- 2019 · Sayı: 31
- Sayfa
- 225–257
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmanın amacı 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Rize’de faaliyete başlayan Rize Rus viskonsolosluğunu ve faaliyetlerini incelemektir. 1879 yılında açılan bu temsilcilik, Rusya’nın Osmanlı coğrafyasındaki askerî haber alma faaliyetlerinde önemli görevler üstlenmiştir. Bu amaçla özel olarak eğitilmiş, bölgenin kültürüne ve diline vâkıf askerî uzmanlar bölgeye konsolos ve viskonsolos olarak gönderilmiştir. Rus görevlilerin gizlilik içinde yürütmekte oldukları faaliyetler, Osmanlı makamlarının da dikkatini çekmiştir. Bu kişiler, görevli bulundukları süre zarfında Anadolu’da birçok askerî keşif gezileri yapmışlar ve sık sık Trabzon, Erzurum ve Van gibi çevre şehirlerdeki diğer Rus konsoloslarıyla bir araya gelmişlerdir. Gezilerinde bölgedeki yol, kale gibi askerî bakımdan önemli yerlerin yanında halkın geçim kaynakları, etnik yapısı ve genel durumu üzerine de incelemelerde bulunmuşlardır. Anahtar kelimeler: Rize, Rusya, Konsolosluk, Karadeniz, Kafkaslar, İstihbarat.
Abstract
This study aims to investigate the Russian vice consulate that was opened in 1879 and its activities in Rize after the 1877-1878 Ottoman Russian War. This consulate has played an important role in Russia's military intelligence activities in the Ottoman geography. For this purpose, specially trained military experts who knew the culture and language of the region were sent to the region as consuls and vice consuls. The secret activities carried out by the Russian officials attracted the attention of the Ottoman authorities. During their tenure, these people made many military expeditions in Anatolia and frequently met with other Russian consuls in surrounding cities such as Trabzon, Erzurum, and Van. In addition to reporting on military issues, road and castle constructions in the region, they also examined the livelihoods, ethnic structure, and general situation of the local people. Keywords: Rize, Russia, Consulate, Black Sea, Caucasus, Intelligence.