Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) / 2019 / Sayı: 31
Namus Adına Öldürmek: 16 ve 17. Yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu’nda Namus Cinayetleri
- Sayı
- 2019 · Sayı: 31
- Sayfa
- 81–98
- DOI
- —
Özet
Namus cinayetleri, geçmişten günümüze Akdeniz havzasında yaşayan değişik toplumlarda benzer kalıplarla görülen bir olgudur. Konu, genellikle sosyolog ve antropologlar tarafından ele alınmakla birlikte tarihsel olarak yeterince çalışıldığını söylemek mümkün değildir. Bunun en önemli sebebi, namus cinayetleri ile ilgili geçmişten bugüne yeterli verinin ulaşmamış olmasıdır. Bu makalede 16. ve 17. yüzyıla ait şer‘iyye sicillerine yansıyan davalardan hareketle Osmanlı toplumunda meydana gelen namus cinayeti vakaları ele alınmaktadır. Namus cinayetlerinin Osmanlı ve İslam hukukundaki yeri ve kökenleri, kâtiller ile kurbanlar arasındaki akrabalık bağları ve bu bağların mahkemenin davaya yaklaşımını nasıl etkilediği, bu makalenin cevaplamaya çalıştığı başlıca sorulardır. Makalede namus cinayetlerinin genellikle Orta Doğu ve İslam toplumlarında görüldüğü şeklinde tezahür eden görüşün aksine, bu olgunun kökenlerinin hiçbir din ve toplum ile bağdaştırılamayacak kadar eskiye dayandığı ve geçmişten beri süre gelen uygulamaların örf ve adet olarak dönemin hukuk anlayışında kendine yer bulduğu iddia edilmektedir. Anahtar kelimler: Namus Cinayetleri, Zina, Osmanlı Hukuku, Şer‘iyye Sicilleri, Kadı.
Abstract
Honour or shame killings follow similar patterns in different societies of the Mediterranean basin in the long duree. Although sociologists and anthropologists generally focused on the subject, it seems that it lacks sufficient historical attention, the most significant reason being that there is not sufficient data on honour killings. This article based on cases registered in the 16th and 17th century court records, analyses the instances of honor killings in the Ottoman society. The study focus on the importance and the origins of honor killings in the Ottoman and Islamic law; the relationship between murderers and victims, and how these links affect the court's approach to the case. Contrary to the view that honor killings are generally seen in Middle Eastern and Islamic societies, it is argued that the origins of this phenomenon go back to ancient times, and that continuous customary practices of the past have found their place in the legal understanding of the period.Keywords: Honour Killings, Fornication, Ottoman Law, Court Records, Judge.