1970’LERİN İKİNCİ YARISINDA TÜRKİYE’DE SOSYALİZM VE KADIN: KADINLARIN SESİ DERGİSİ KARİKATÜRLERİ

Özet

Kadınların Sesi, Türkiye Komünist Partisi’nin farklı toplumsal kesimleri parti çizgisini izleyen demokratik kitle örgütlerinde bir araya getirme hamlesinin meyvelerinden İlerici Kadınlar Derneği’nin aylık süreli yayınıdır. Dergi neredeyse her sayısında özellikle kadınlarla ilgili ekonomik, toplumsal, kültürel ve siyasi sorunların işlendiği karikatürlere yer vermiştir. Bu çalışma söz konusu karikatürleri Türkiye’de 1970’lerin ikinci yarısında sosyalist bir kadın örgütünün toplumsal cinsiyetle ilişkili algı, düşünce, inanç ve değerlerinin yansıdığı metinler olarak ele almaktadır. İKD’nin “kadın sorunu”na yaklaşımının karikatürler üzerindeki etkilerini inceleyen çalışma, karikatürlerin kadınları temsil biçiminin başlıca iki açıdan kendi içinde çatışmalı olduğunu savunmaktadır. Öncelikle, karikatürler hâkim cinsiyet ideolojisine meydan okuyan unsurlar kadar onunla uzlaşan unsurlar içermektedir. Ayrıca karikatürlerde kadınlar arası sınıfsal ayrımları vurgulayan temsillerinin yanı sıra farklı toplumsal kesimlerden kadınları özelikle annelik kimliklerine seslenerek siyasete davet eden temsiller mevcuttur.