SARI UYGUR TOPLUMUNDA ETNİK KİMLİĞİN KORUNMA ARAÇLARI: DİL EDEBİYAT VE BOZKIR HAYATI

Özet

Sarı Uygur Türkleri ana Uygur kitlesinden ayrıldıktan sonra, yeni yerleştikleri yurtlarında başta Tibetliler olmak üzere Çinliler ve Moğollar ile kültürel münasebetlerde bulunmuşlar ve onlardan önemli ölçülerde etkilenmişlerdir. 19. yüzyılın son yıllarından itibaren başlayan Sarı Uygur kültürü alanındaki araştırmalar ortaya koymuştur ki yukarıda sözü edilen kültürel etkilenme sınırlı kalmış, dolayısıyla Sarı Uygurlar İslami dönemden kalma dil, edebiyat ve bozkır hayatı gibi kültürel zenginliklerini etnik kimliklerini koruma ve devam ettirme araçları olarak etkili bir biçimde kullanmayı başarmışlardır. Sarı Uygurlar, yeni yurtlarındaki komşuları olan Tibetliler, Moğollar ve Çinlilerin dil etkilerinden her ne kadar yüzyıllar boyunca etkilenseler de, kendi dillerini de mümkün olduğunca günümüze kadar yaşatmışlardır. Bu durum edebiyat alanında da geçerlidir. Sarı Uygur şair ve edebiyatçıları yazdıkları edebi ürünlerde, geleneksel inanç ve uygulamalar, göçebe hayvancılığı ve göçebe hayvancılığının hüküm sürdüğü bozkır hayatına dair temaları yoğun olarak işlemişlerdir. Biz bu kısa araştırmamızda Sarı Uygur Türklerinin dil, edebiyat ve bunlara bağlı olarak yazı sistemleri ile geleneksel yaşam tarzları olan bozkır hayatının, geleneksel etlik kimliklerinin koruması ve devam ettirilmesi bakımından nasıl kullandıklarını inceleyeceğiz

Abstract

Upon leaving the main Uyghur population behind Yugurs or Yellow Uyghur engaged in cultural relationships primarily with Tibetans followed by Chinese and Mongolians and they were significantly influenced by them. Researches performed in area of Yellow Uyghur’ culture, beginning from the final years of 19th century have proven that the cultural influence mentioned above was limited therefore they succeeded in using them effectively as tools in preserving and maintaining their cultural wealth such as their identity and their language, which they inherited from the Islamic period, their literature and their moorland lifestyle. Despite the fact that the Yellow Uyghur was