İslâm Tarih Yazıcılığına Etkisi Bakımından Hz. Ömer Dönemi

Özet

Hz. Ömer dönemin İslam tarihi açısından bazı önemli faaliyetlerin ilk defa gerçekleştiği bir dönemdir. Bu dönemde gerçekleştirilen bazı faaliyetler ise İslam tarih yazıcılığının doğuşunda etkili olmuştur. Hicrî takvimin tespiti, Müslümanlarda ortak bir tarih düşüncesinin oluşmasına etki ettiği gibi bazı tarih kitaplarının yıl eksenli olarak yazılmasında da müessir olmuştur. Dîvân teşkilatı düzenlenirken isimlerin Hz. Peygamber’e soyca yakın olan kabileden başlanarak yazılması, Ensâb ve Tabakât eserlerinin sistematiğine etki etmiş ve bazı müellifler eserlerini dîvân teşklilatının sıralamasına göre yazmıştır. Hz. Ömer döneminde resmi evrakların bir sandıkta korunması, bu evrakları sonraki nesillere ulaştırmış ve tarih-coğrafya yazarları Hz. Ömer’in muhafaza ettiği bu malzemeyi eserlerinde kullanmışlardır. Hz. Ömer döneminde Fars krallarının tarihini anlatan Hüdaynâme kitabının çevrildiği iddiası kanaatimizce doğru değildir. Zira bu bilgi ulaşabildiğimiz hiçbir erken kaynakta bulunmamaktadır.