Kişilik Gelişimi Din İlişkisi

Özet

Geçmişten günümüze din, kişinin kendini tanıması yoluyla karakterinin ve kişiliğinin gelişmesinde ve oluşmasında rehberlik rolü üstlenmiştir. Gerçek bir dini inancın, gerek bilişsel açıdan gerekse psikolojik ve manevi yönden kendi içinde tutarlı ve dengeli, aşırılıklardan uzak, bütünleşmiş kişilik tipinin oluşmasında önemli bir etken olduğu söylenebilir. Herhangi bir dine inanan insan için din, başta tutum ve davranışlar olmak üzere hayatın pek çok alanına etki etmekle beraber manevi yaşayışın tam olarak merkezindedir. Bu açıdan tutum ve davranışlara etki eden birçok unsur içerisinde dinin kişilik ile olan gelişimsel ilişkisinin ciddi anlamda araştırılması gerektiği ortadadır. Bu çalışmanın amacı dinin kişilik ile olan ilişkisini ve kişilik gelişimine yönelik etkisini araştırmaktır. Kişilik ve din kavramlarıyla doğrudan ve dolaylı ilişkisi bulunan kavramları incelemek amacıyla mizaç, karakter, kişilik kuramları ve kişilik gelişimi-din ilişkisine dair literatürde yer alan kitap ve bilimsel makaleler incelenmiştir. Ayrıca İslam dininin temel iki kaynağı olan Kur’an-ı Kerim’e ve Hz. Muhammed’in (s.a.s.) hadislerine sıklıkla başvurulmuştur. Böylelikle kişilik gelişimi ve din ilişkisine dair alanyazını toparlayıcı bir araştırma yapmak amaç edinilmiştir. Araştırmada bireyin doğum öncesi sahip olduğu genetik kodlar ile doğum sonrası kazandığı çok sayıda çevresel faktörün rol oynamasıyla kişiliğin geliştiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca insanın doğasında bulunan; var olma, ait olma, güven duyma, bağlanma, iletişim kurma gibi birtakım temel ihtiyaçların giderilmesinde din duygusunun kişilik gelişimi sürecini hem etkileyen hem de bu süreçten etkilenen bir konumda olduğu tespit edilmiştir. Bu süreçte din özellikle değerler boyutuyla evrensel ve ideal bir insan modeli çizerek inanmayan insanları dahi kuşatıcı bir perspektif çizmektedir.

Abstract

From past to present, religion has assumed a guiding role in the development and formation of individual's character and personality through self-knowledge. A true religious belief can be said to be an important factor in the formation of an integrated personality type that is consistent and balanced, free from excesses, both in cognitive and psychological and spiritual aspects. For a person who believes in any religion, religion affects many areas of life, especially attitudes and behaviours, but is at the centre of spiritual life. In this respect, it is obvious that the developmental relationship of religion with personality should be seriously investigated among many factors affecting attitudes and behaviours. The aim of this study is to investigate the relationship between religion and personality and its positive effect on personality development. In addition, the Holy Quran and the hadiths of the Muhammad (Peace be upon Him), which are the two main sources of Islamic religion, are frequently used. Thus, it was aimed to make a research on the relationship between personality development and religion. In the study, it is concluded that personality develops as a result of the genetic factors that an individual possesses before birth and many environmental factors gained after birth. In this process, religion describes a universal ideal human model especially with the values dimension and draws a perspective that surrounds even the unbelieving people. In addition, it has been determined that the sense of religion is in a position that both affects and affected the personality development process in the fulfilment of some basic needs such as existence, belonging, trust, attachment and communication. In this process, religion describes a universal ideal human model especially with the values dimension and draws a perspective that surrounds even the unbelieving people.

Anahtar kelimeler: Din Psikolojisi, Kişilik, Mizaç, Karakter, Kişilik Gelişimi Kuramları