Giyilebilir Sanat Bağlamında ‘Ruff Yaka’

Özet

Kökleri, 14. ve 16. yüzyıl Batı ve Orta Avrupa Rönesans Dönemi’ne dayanan ‘ruff yaka’lar ilk olarak ceketin veya gömleğinyakasını kirden koruyan küçük bir fırfır olarak ortaya çıkmıştır. 1590’larda nişasta ile şekillendirilip ‘supportese’ adı verilentellerle desteklenerek oldukça görkemli bir görünüme kavuşmuşlar, gücün ve statünün sembolü haline gelmişlerdir.Yıllar içesinde etkileyici bir değişim ve gelişim gösteren, Rönesans’ın simgesi ruff yakalar, yalnızca o döneme ait bir giysidetayı olarak kalmamış, ihtişamlı görünümüyle günümüzde pek çok sanatçı ve tasarımcıya ilham kaynağı olmayı başarmıştır.Böylece, günümüz modasına etkilerinin yanı sıra giyilebilir sanat (wearable art) kavramı içerisinde de önemli bir roloynayarak, bir giysi detayından çok, bünyesinde kültürel izler barındıran bir sanat eseri formuna bürünmüştür. Bu çalışmada,tarihsel bir giysi olarak karşımıza çıkan ruff yakaların günümüz sanatçılarının yorumları ve tasarımlarıyla nasıl birersanat eserine dönüştükleri ve giyilebilir sanat kavramı içerisindeki yeri örneklerle desteklenerek irdelenmeye çalışılmıştır.Bunun yanında, edinilen bilgiler doğrultusunda tasarlanmış özgün çalışmalara da yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Ruff Yaka, Giyilebilir Sanat, Rönesans Dönemi, Heykelsi Formlar, Moda.