Dergiler / Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 10 - Sayı: 22
Nahivde İstishâb Yöntemi Örneğinde Aslın Dışına Çıkılan Durumlar
- Sayfa
- 363–380
- DOI
- —
Özet
Arap dilcileri, Arapların kullanımlarından genel kurallara ulaşmak için çeşitli yöntem ve deliller kullanmış, ulaştıkları kuralları gerekçelendirmek ve tutarlılığını göstermek için çeşitli yollara başvurmuşlardır. Nakil, kıyâs, icma ve istishâb gibi yöntem ve deliller bunların başlıcalarıdır. Nahivcilerin başvurdukları yöntemlerden biri de daha çok fıkıh usûlünün yöntemi olan istishâb yöntemidir. Nahivde de zaman zaman başvurulan bu yöntem, olguların aslına odaklanmayı ve bu aslın dışına çıkmayı gerektirecek bir durum olmadıkça aslına itibar etmeyi esas almaktadır. Bu çalışmada istishâb yönteminde öne çıkan “asl” kavramı üzerinde durulacak ve aslın dışına çıkan durumlarda ortaya çıkan değişikliklere dikkat çekilecektir. Nahiv eserlerinde bazı dil kurallarının izahı esnasında temas edilen bu kavram kimi dil meselelerinde çözüme götüren yaklaşımların önünü açmıştır. Konulara, bilinen izah yollarının dışında farklı bir açıklama biçimi ile yaklaşılmasını sağlamıştır.
Abstract
The Grammarians of Arabic (naḥwiyyūn) have attained the common principles by various methods and arguments and as such endeavored to justify these attained principles and to prove their consistency basing on the different ways. The primary methods are such as narration (naql), comparison (qiyās), consensus (ijmā`) and presumption of continuity (istiṣḥāb).In this respect, the presumption of continuity used rather in fiqh is one of the methods referred to by the Grammarians of Arabic. Having been used occasionally in the naḥw, this method has taken into consideration `origin (aṣl)` of phenomena as long as there are no any situation entailing to get out of the origin. In this study, it is to be focused on `the origin` as the most prominent concept in the presumption of continuity and pointed to changes occurred in the situations out of the origin. Being referred to during the explanation of some language principles in the naḥw works, this concept has paved the way for problem-solvent approaches in some language issues. It has provided to approach the language issues with a more different explanation way than known others.