Talmud Geleneğinde İsa’nın İz Düşümleri

Özet

Talmud, Yahudilikte Orta Çağ’ın başlarından itibaren Filistin ve Babil’de yaşayan bilgelerin uzun süren çalışmaları sonucunda ortaya çıkan, tarihi süreçte zamana ve şartlara göre geliştirilen sözlü yasa sisteminin yazılı halidir. Fakat belirtmek gerekir ki Talmud metninin içeriğinde yasalar dışında diğer konular da yer almaktadır: Özellikle İsa ve onun kimliği ile ilgili yer alan bilgiler Hristiyanlık ve Yahudilik arasındaki fikir ayrılığının temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Talmud metni açısından İsa’ya yaklaşım hususunda, ona verilen isimlerin ve ifadelerin anlamını ortaya çıkarmak ve analiz etmektir. Bu bağlamda, Talmud’da İsa hakkında daha çok bahseden bölümler, özellikle Sanhedrin, Shabat ve Hagiga bölümlerinde İsa’ya verilen Yeşu, Ben Pantira, Yeşu haNotsri, Ben Stada isimleri, bu isimlerin kullanım nedenleri ve anlamları, ayrıca İsa’yla ilgili bahsi geçen bölümlerde kullanılan ifadeler ve/veya hitap şekilleri ana hatlarıyla değerlendirilmeye çalışılacaktır. Ayrıca Talmud metninde İsa’nın annesi; İsa'yı evlilik dışı doğuran ve onu koruyan bir kadın olarak bahsedilmekte olan Meryem’le ilgili pasajlardan örnekler sunulacaktır. Bu hususlar dikkate alınarak Talmud literatürünün İsa konusunda Yahudilik için bir kaynak teşkil edip etmediği araştırılacaktır. Bu çalışma sadece Talmud’daki İsa yaklaşımı ile sınırlıdır.

Abstract

Talmud is a written form of an oral law system that emerged as a result of long term work by sages living in Palestine and Babylon from the beginning of the Middle Ages. It also passed throughout a definite historical period and developed in accordance with time and conditions. It should be noted that together with laws, other topics also are found in Talmud. Especially, material on Jesus and his identity underlie the main divergence between Judaism and Christianity. Main subject of this study is revealing and analyzing names given to Jesus and phrases expressed about him on the basis of the approach of Talmudic texts to him. In this regard, several chapters of the Babylonian Talmud, specially, Sanhedrin, Shabbath and Khagigah, where Jesus is mentioned with names as Yeshu, Ben Patira, Yeshu haNotzri and Ben Stada, have been studied and reasons of usage and meanings of these names have been researched. Besides, expressions and/or forms of address in regard to Jesus in the abovementioned chapters have been evaluated. Also, examples have been presented from the passages of the Talmud, which describes Mary - the mother of Jesus, who bore him illegitimately and protected him. Taking into consideration these points, it has been researched if the Talmudic literature can be a source for Jesus. This study is merely limited to the approach of the Talmud to Jesus.

Anahtar kelimeler: Dinler Tarihi, Nasıralı İsa, Yeşu, Ben Pantira, Meryem, Talmud