Dergiler / Cedrus / 2014 / Cilt: 2 #74179
Deme’lerin Kimlik Sorunsalı Üzerine Bazı Düşünceler: Antik Bozburun Yarımadası
- Dergi
- Cedrus
- Sayfa
- 267–289
- DOI
- —
Özet
Güneybatı Anadolu’da, Rhodos’un hemen karşı yakasında yer alan Bozburun Yarımadası, esasen Karya topraklarının bir parçası olmasıyla özdeşleşmiş idi. Klasik Dönem’de, fiziksel büyüklüğü ve kendisini tamamlayan en az 7 yedi kome’nin oluşturduğu federatif yapısıyla bir polise denk sayılan Yarımada, M.Ö. III.-II. yüzyıllar boyunca ve Rhodos’un hamiliğinde yeniden örgütlenmek suretiyle tamamen bir periferiye dönüştürülmüş ve Romalıların egemenliğine girene kadarki uzun Helenleşme sürecinde adanın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Hellenistik anakaranın yeni tanıtılan unsurları olarak deme’ler, her ne kadar temelleri adanın yönetsel şablonlarında var olan ve eşitlikçi anlayışı yansıtan ktoina’lara karşılık geliyor gibi görünse de, bu yerleşimler olasılıkla uzun zamandır bölgede yerleşik ve merkeziyetçi anlayıştan uzak Karya’lı kome şebekelerince oluşturulmuş antik teritoryal modelin daha geç formları idi. Bölgeye ilgi duyan gezginler ve bilimadamları, deme ve merkezlerinin tanımlanması konusunda uzun süre meşgul olmuştur. Bu makalede, Hellenistik dönemden itibaren yükselişe geçen deme’lere ilişkin kimlik sorunu, fiziksel ve sosyal sınırlar gözetilmeye çalışılarak ve; bugüne kadar üretilen bilgiler ve kuzeyde modern Deliktaş Koyu-Bayır Köyü arasındaki sınır hattından başlayıp daha güneydeki kıstağa kadarki alanda T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca verilen izin kapsamında yürütülen 2009-2012 sezon çalışmalarından elde edilen sonuçlar ışığında yeniden irdelenmektedir.
Abstract
The Bozburun Peninsula, lying in southwest Anatolia, facing the island of Rhodes, was originally acknowledged as being a part of Carian territory. It was only during the IIIrd-IInd centuries B.C. that the Classical Peninsula which was equivalent to a polis andconurbated through a koinon of komai, was transformed into a periphery, reorganized under the protectorate of Rhodes and became an incorporated-Hellenized part of the island until the Roman takeover. Although it may seem that the newly introduced constituents of the Hellenistic mainland, the demes, were the equivalents of ktoina reflecting egalitarianism and having their form within the island’s administrative pattern, they were possibly the later forms of the ancient territorial model formed by a long-settled and decentralized network ofCarian komai. Problems with the identification of demes and the nuclei thereof have caused long standing debates amongst scholars.This paper aims at reassessing the problem of identity in view of the natural and social territoriums, in respect to the available knowledge to date and the results of recent surveys carried out between 2009 and 2012 which encompassed the area beginning from the horizontal line between modern Deliktaş Bay and Bayır Village in the north and stretching down to the isthmus in the south.