Dergiler / Cedrus / 2017 / Cilt: 5
Sıraharmanlar Çiftlik Mezarı: Buluntuları ve Özgün Mimarisi İle Aphrodisias Nekropolü Mezar Tipolojisine Yeni Bir Katkı
- Dergi
- Cedrus
- Sayı
- 2017 · Cilt: 5
- Sayfa
- 301–323
- DOI
- —
Özet
Aphrodisias Batı nekropol alanı içinde ortaya çıkarılan bir hipoje mezar ve onun üstünde yer alan büyük bir yapı son derece ilginç bir mimari bütünlük oluşturmaktadır. Kuzey-güney yönünde uzanan hipoje mezara giriş, yer altına doğru uzanan taş merdivenlerle sağlanıyordu. Üç galeriden oluşan mezar odası tümüyle ana toprağın oyulmasıyla oluşturulmuştur. Mezar odası içinde ele geçen arkeolojik bulgular mezarın ilk defa MS I. yüzyılda oluşturulduğu ortaya koymuştur. MS II. ve III. yüzyıllarda da kullanılan hipoje mezara Geç Antik Çağ’da da MS VI-VII. yüzyıl gömü yapıldığı anlaşılmaktadır. Hipoje mezarın üstünde yer alan taş temelli ve kerpiç duvarlı büyük binanın ise MS IV. yüzyılda ve V. yüzyılın başlarında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Binanın güney cephesinde yer alan sundurma içinde, MS III. yüzyıla tarihlenen iki mermer lahde ait parçalar tespit edilmiştir. Bina altında yer alan iki hipoje mezarın girişi de güney cephedeki sundurma içinde bulunmaktadır. Binayı oluşturan odalarda ele geçen bulgular, yapının bir çiftlik binası olduğunu düşündürmektedir. Sıraharmanlar Mevkii’nde ortaya çıkarılan bu hipoje mezar ve onunla mimari bir bütünlük gösteren çiftlik binası antik dünyada eşine az rastlanır bir örnektir. Özel bir aileye ait bir çiftlik yapısı ve onun altında yer alan hipoje mezar yapısı ile bu yapı kompleksi literatürde yeni bir isimle anılmalıdır: Çiftlik-Mezar yapı grubu.
Abstract
A new hypogeum grave was excavated in the area of the Aphrodisias West Necropolis and a great construction on it constitutes a very interesting architectural structure. The entrance to the hypogeum grave, orientated north-south was provided by stone stairs extending underground. The grave chamber, comprising three galleries had completely been built through excavating the soil. Archaeological finds from the grave room were dated to the Ist century A.D. and it was repeatedly used in the IInd and IIIrd centuries A.D. The finds indicate new burials were interred in the Necropolis in the Late Antique Period VIth-VIIthcenturies A.D . It was found that this great construction with mud walls and a stone base on the hypogeum grave was used during the IVth-Vth centuries A.D. Some pieces belonging to two marble sarcophaguses and dated to the IIIrd century A.D. were found within the porch on the south side of the construction. The entrance to both hypogeum graves was under the construction of this porch and the archaeological finds from these rooms lead us suggest it was a farm building. These hypogeum graves and farm building showing an architectural integrity in the Sıraharmanlar area and provide a unique example in the ancient world. This unique hypogeum grave and construction complex belongs to a special type of that time which can be described by a new term: the Grave-Farm Construction Group.