Dergiler / Cedrus / 2019 / Cilt: 7

Arkeolojik Kontekstler Iṣıǧında Limyra Yöresel-Yerel Mutfak Seramiǧinin Ana Formlarına Diakronik Bir Bakıṣ: Tencere ve Güveҫler (MS I-VII. Yüzyıl)

A Diachronical Outlook to Typical Forms of Regional-local Kitchen Ware from Limyra in the Light of Archeological Contexts: Cooking Pots and Casseroles (1st-7th centuries AD)

Dergi
Cedrus
Sayfa
345–364
DOI
—

Özet

Materyal kültürün temsilcisi olarak pişmiṣ toprak kap­lar, sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel soruları cevap­lama ve deǧiṣimlere ıṣık tutma konusunda önemli bir rol oynar. Bu deǧerlendirmeye ilk adım ise öncelikle tipoloji­le­rindeki diakronik geliṣmin bilinmesi ile atılabilir. Bu makalede Limyra antik kentinde 2001-2010 yılları ara­sın­da yapılan seramik çalışmaları baz alınarak farklı form­lar­daki tencere ve güveç tipleri, buluntu yerleri ve kon­textleri bağlamında diakronik bir perspektifle ele alınmış­tır. Bu ya­pı­lırken de pişirme ve ısıtma kaplarının yerel/ yöresel ni­te­liklerinin daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla kar­şılaştırma­lar bilinçli olarak antik Lykia coğrafyası ile sınırlı tutulmuş­tur. Burada ayrıca Limyra pişirme/ısıtma kapla­rına ait ar­ke­o­metrik analiz sonuçları da ilk kez bilim dü­n­yasına su­nulmuş olup Doğu Lykia'da seramik üretiminin varlığı so­mut veriler aracılığıyla tartışma zeminine çekil­miştir. Ma­kale tencere ve güveçlerde zaman icerisinde gözlenen mor­fo­lojik farklılıkların, esas itibariyle, sosyo-külturel ve eko­nomik bir değişimin olabileceği vurgulan­mış, bununla bir­likte aynı kültür coğrafyası içerisindeki farklı seramik üretimleri ile bölgedeki mal sirkülasyonuna yönelik karşı­laş­tırmalı araştırmaların gerekliliğine dikkat çekilmiştir.

Abstract

As evidence of material culture, pottery plays an important role in answering socio-economic and soci­ocultural questions and keeping light on changes. The first step in this evaluation can be taken by knowing the diachronic changes in their formspektrum. In this article, main types of local-regional cooking pots and caserroles of four archaeological contexts and their finding com­plexes from Limyra will be given in the perspective of diacronic development which are based on the ceramic studies between 2001-2010. The comparations are limit­ed conciously to the samples from Lycia in order to un­derstand regional- local contexts and their nature. The ar­ticle also gives the results of archaeometrical analysis of local-regional ceramics from Limyra for the first time and opens the existence of an Eastern Lycian ceramic produc­tion to discussion. It is highlighted in this study that the morphological changes experiences throughouth the ti­me can be a reflection of a social, cultural and economic chan­ge. Moreover, different ceramic production types in the same region demonstrates the necessity of the copar­ative research on the circulation of the goods in the region.

Anahtar kelimeler: Limyra, Materyal Kültür, Arkeolojik Kontekstler, Pişirme- Isıtma Kapları, Ana Tipler, Arkeometrik Analizler