TANZİMAT SONRASI DÖNEMDEN GÜNÜMÜZE ÜST DÜZEY YÖNETİCİ EĞITİMİ

Özet

Osmanlı Devleti'nden modern cumhuriyete giden süreçte, üst düzey yöneticilerin yetiştirilmesi, üzerinde önemle durulan konulardan biri olagelmiştir. Yaklaşık beş asırlık mazisiyle Enderun Mektebi Osmanlı bürokrasisinin üretilmesinde başat rol oynamıştır. Saray okulunun zaman içerisinde çeşitli iç ve dış etkiler neticesinde işlevini yitirmesinin ardından, Tanzimat dönemiyle birlikte Mekteb-i Mülkiye kurulmuştur. Modern cumhuriyete miras kalan bu okul yirminci yüzyılın ortalarında Ankara Üniversitesi bünyesine katılmıştır. Bu dönemde aynı zamanda öğretim ve yetiştirme hizmeti adı altında ikili bir işlev gören Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) kurulmuştur.Bu çalışmada Tanzimat döneminden günümüze Türkiye'de üst düzey yönetici eğitimi konusu ele alınacaktır. Mülkiye Mektebi ve TODAİE, Osmanlı Devleti'nde yönetici okulu olarak bir ekol olan Enderun Mektebi ile eğitim sistemi ve yüklendikleri misyon açısından karşılaştırılarak ortaya konulacaktır. Enderun Mektebi; kuruluşu, teşkilat yapısı, öğrenci kabulü ve çok boyutlu eğitim sistemi ile geniş bir perspektiften bakmayı gerektiren bir konu olduğundan dolayı bu çalışma kapsamında detaylarına girilmemiştir.Türkiye'de üst düzey yöneticilerin eğitiminin yasal bir mevzuat çerçevesinde düzenlenmemesi ve bu bağlamda merkezi bir eğitim kurumunun olmaması, üst yönetim düzeylerinin sınırlarının çizilmesini güçleştirmektedir. Bu bağlamda, Fransız Ulusal Yönetim Okulu ve Enderun deneyimi çerçevesinde bir model önerisi sunulmuştur.

Abstract

In the process from the Ottoman Empire to the modern republic, aising top administrators became one of the important topics. With its history of approximately five centuries, the Enderûn School played a primary role in the creation of the Ottoman bureaucracy. After the palace schools lost their function due to various interior and exterior factors, Mekteb-i Mülkiye”(Faculty of Political Science) was established. . Inherited by the modern republic, this school joined the body of Ankara University in the mid-20th century. Also in this period, under the purpose of teaching and raising, the bifunctional TODAİE (Public Administration Institute for Turkey and Middle East) was established by the “Tanzimat” era. In this study, the topic of the education of top administrators from the Tanzimat era to today’s Turkey will be discussed. Mekteb-i Mülkiye and TODAİE will be compared to the Enderûn School -an ecole in the Ottoman Empire as an administrator school- in terms of their education systems and the mission they undertook. As the Enderûn School, in terms of its establishment, organizational structure, matriculation, multidimensional education system is a topic that requires a much wider perspective, it is not presented elaboratively in the scope of this study.The fact that the education of top administrators is not carried out in the frame of legal legislations and the absence of a centralized education establishment in this context make setting the boundaries of levels of top administration harder. In this context, a model was proposed inbased on French National School of Administration and Enderun experience.