Araçsal ve İnşacı Yaklaşımlarla Roman Etnik Kimliği

Romani Ethnic Identity Through Instrumentalist and Constructivist Theoretical Framework

Özet

Bu makalBu makalede, etnik kimlik kavramı çerçevesinde Türkiye’de yaşamakta olan etnik gruplardan biri olan Romanlar inşacı ve araçsal teorik zeminde tartışılmıştır. Romanlık; ayrımcı/dışlayıcı söylem ve davranış pratikleriyle toplumdaki baskın grup tarafından sürekli yeniden inşa edilmektedir. Bu inşa sürecinin toplumsal arka planında emek piyasasındaki belirli çıkar grupları bulunmaktadır. Romanlara yönelik olumsuz kalıp yargıların sürekli yeniden inşası, etnik grubu; formel iş piyasasından uzaklaştırarak enformel iş piyasasında ucuz ve geçici iş gücü olmaya itmektedir. Ucuz ve geçici olarak kullanılabilen Roman işgücü, Roman bireylerin yaşamlarını; nesilden nesile aktarılan yoksulluk olarak sürekli yeniden inşa etmektedir. Kolektif kimlik olarak Roman kimliği dolayısıyla, etnik grubun sahip olduğu sınırlı kaynakların korunmasına yönelik hak talebiyle ilişkilidir. Roman etnik kimliği, yurttaşlık taleplerine yönelik tetiklenen araçsal nitelikli bir kolektif kimliktir; çıkar ortaklığı temelinde geleneğe yapılan vurgu ile duygusal içerik kazanmaktadır. Bireysel kimlik olarak Romanlık, kolektif kimliğe benzer şekilde araçsal niteliğe sahiptir; çıkarlara yönelik birey tarafından ön plana çıkarılabilmekte veya yok sayılabilmektedir.

Abstract

In this article the concept of ethnic identity has been discussed over Romani as one of the ethnic groups in Turkey, within the theoretical framework of constructivism and instrumentalism. Being a Romani is perpetually reconstructed with discriminatory discourse and treatment by the dominant group in society. In the social background of this reconstruction specific interest groups in labour market are situated. The persistent reconstruction of negative stereotype towards Romani puts them away from the labour market and prompts them to be informal, cheap and temporary labour force. Romani labour force as being a cheap and temporary labour force reconstructs their lifestyle as poverty, passing down from one generation to the other. Therefore, as a collective identity, being Romani is related with the demand for right which aims at the maintenance of the limited sources owned by the ethnic group. Romani collective identity, as a result, has instrumentalist characteristic which is activated by the demand for citizen rights. It gains emotional content with the emphasis on tradition as part of shared benefits. As an individual identity, being a Romani, similar to collective identity, has instrumentalist characteristic; it may be prominent as part of the individual benefits or it may be disregarded.