Fayda ve Zararlar: Çıkmakla Kalmak Arasında Türkiye-NATO İlişkileri

Özet

Soğuk Savaşın başlangıcında askeri amaçla kurulan NATO, savaşın sona ermesiyle birlikte, salt askeri boyutlu bir örgüt olmaktan çıkıp, kendine özgü çok boyutlu uluslararası bir yapı haline gelmiştir. NATO’nun bu çok boyutlu konseptinde, Türkiye’nin yeri ise yerine bir başka ülke konulamayacak kadar önemlidir. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra NATO’nun vizyon ve misyonu tartışılır hale gelmiştir. Böylece NATO 1990’lı yıllar ile günümüz arasında büyük bir dönüşüm geçirmiştir. Bu çalışmanın amacı, NATO’nun dönüşümünde Türkiye’nin yeni konumunu tartışılır hale getirmektir. Çalışmanın kapsamı ise Türkiye’nin NATO üyeliğinden itibaren, her iki tarafın birbirine sağlamış olduğu faydaların neler olduğuyla birlikte, NATO’nun Türkiye’ye vermiş olduğu zararları içermektedir. Bununla birlikte Avrupa’nın savunmasında, Türkiye’nin sağlamış olduğu katkının büyüklüğü önemle vurgulanmıştır. ABD öncülüğünde Sovyetler Birliğine karşı 1949’da, askeri ittifak olarak kurulan NATO, günümüzde büyük bir siyasi platforma dönüşmüştür. Bu çalışmanın temel sorusu ise Türkiye’nin NATO’daki etkinliği daha güçlü hale nasıl getirilebilir ve/veya Türkiye NATO’dan çıkmalı mı, çıkmamalı mı olacaktır.

Abstract

Founded with military concerns at the beginning of Cold War, NATO became a multi-dimensional international structure, leaving behind its solely military dimension. In this new multi-dimensional concept of NATO, Turkeys’ place is so important that it is irreplaceable with another country. The vision and mission of NATO became argumentative after the dissolution of Soviet Union. Thus NATO has undergone a big transformation between 1990’s and today. The aim of this study is to make the new position of Turkey within this transformation process arguable. The study covers the mutual benefits provided by both parts to each other as well as the harms to Turkey caused by NATO since the beginning of membership of Turkey. On the other hand, in the greatness of the contribution of Turkey to defense of Europe is specially emphasized. NATO established by USA in 1949 as a military alliance against Soviet Union today has become a wide political platform. The basic question of this research is thus how the efficiency of Turkey within NATO will be improved and/or should Turkey exit or not exit the organization?