Dergiler / Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2017 / Cilt: 10 - Sayı: 2
ÜRETİCİ SEÇİM PROBLEMİ: TÜRK GIDA SEKTÖRÜNDEN BİR ÖRNEK
- Sayfa
- 185–212
- DOI
- —
Özet
Kakao oldukça değerli bir tarım ürünüdür. Üretildiği bölgelerdeki iklim koşulları nedeniyle oldukça dar bir alanda üretilerek dünyaya dağıtılan kakao bu ülkeler için ciddi bir gelir kaynağıdır. Bu noktada Türkiye'de hizmet veren bir gıda firması için Dünya genelinde uygun ortamın sağlanarak kaliteli kakao üretiminin yapıldığı üreticilerden en uygun olanın seçilebilmesi için bir model önerilmiştir. En uygun kakao üreticisi seçim problemi için kurulan model çok kriterli karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi, Analitik Ağ Prosesi ve VIKOR yöntemleri ile bulanık mantık çerçevesi içerisinde üçgensel sayılar ile çözümlenmiştir. Önerilen çözüm yöntemlerinde önce kurulan model kriterleri bulanık AHP ile değerlendirilmiş, ardından kriterlerin kendi içlerindeki ilişkileri ortaya koyan bulanık ANP yöntemi ile çözüm bulunmuş ve son olarak VIKOR yöntemi kullanılarak üç farklı yöntemle bulunan sonuçlar karşılaştırılarak kakao ihtiyacı olan gıda firması için en uygun kakao üretici seçilmiştir.
Abstract
Cacao is a very valuable crop as a cash. Because it is a important exportation crop for producing countries and is a critical importation for consuming countries which can not produce cacao because their unsuitable climate conditions. We suggested a model for choosing the appropriate cacao producer for our chocolate firm in Turkey by applying multi-criteria decision making (MCDM) methods: Analytic hierarchy process (AHP), Analytic network process (ANP) and VIKOR based on linguistic variables under fuzzy environment in this paper. All three methods are suggested to be used in our proposed hierarchical model. Firstly, fuzzy AHP methodology is used for analyzing the 4 main criterion and 14 sub-criterion; secondly fuzzy ANP methodology is applied for representing the inter-relationships among these main criterion and the last methodology, VIKOR, is used to find out a compromise solution. The proposed model is explained by illustrative example, all comparisons and evaluations are made with triangular numbers with fuzzy sets and final results of fuzzy AHP, fuzzy ANP and VIKOR are tested for comparability.