HADİS RİVAYETİNDE TEFERRÜD VE KISIMLARI

Özet

Müslümanların nezdinde hadisler, onların hayatlarını şekillendiren esaslardır. Muhadddisler, bu kaynağın tespiti için bir usûl tesis etmişlerdir. Usûl, kavramlardan oluştuğu için bu disiplinde yer alan tüm kavramların incelenmesi önemlidir. Zira bu kavramlardan yola çıkılarak hadisler hakkında ya ret ya da kabul yönünde hükümler verilecektir. Bu itibarla hadis usulünde yer alan her kavram, müstakil olarak ele alınmalı ve o kavramla ilgili tüm detaylar zikredilmelidir. Usûl kitaplarında yer alan teferrüd kavramı, hem sözlük hem de ıstılah anlamıyla irdelenmesi gerekmektedir. Zira râvîlerin sayısına bakılarak hadisler hakkında hükümler verilmektedir. Öyle ki mütevâtir hadisler, râvî sayısının çokluğu göz önünde bulundurularak hükümden muaf tutulmaktadır. Hadislerde teferrüdün neden yer aldığı bu hususun hadisin sıhhatine tesiri açıklığa kavuşturulması gereken bir husustur. Ayrıca râvî hakkında verilen hükmün teferrüde ne derecede etki ettiği de belirlenmelidir. Bir rivayetin mütabi’inin veya şahidinin var olup olmadığı ya da hükme tesirinin olup olmadığı ortaya konulması gereken bir husustur. Münferid râvîlerin tüm rivayetlerine aynı hükmü vermenin doğru olup olmayacağı izâh edilmesi gereken bir başka noktadır. Hadiste teferrüd konusunda ele alınması gereken bir diğer husus da ferd hadislerin yer aldığı kaynakların tespitidir. Nitekim çalışmanın sonunda ilgili kaynaklar hakkında kısaca bilgi verilmiştir.