Luan Starova’nın Keçiler Dönemi Romanına Bir Bakış

Özet

Keçiler Dönemi; farklı dinden, ideolojiden, milletten insanlara ve silinip giden imparatorluklara ev sahipliği yapmış Balkanlar’ın adeta modern destanıdır. Roman, daha isminden itibaren alışılagelmiş tarih/devir anlayışına başkaldırır. Üsküp şehri eserde “labirent mekân”a dönüşürken, romanın temel izleklerinden olan “göç”ün trajik boyutu “nehir/ su” imgesi üzerinden anlatılır. Ölüm, arayış, yolculuk ve yeniden doğuş arketiplerini barındırması yönüyle “arketipçi eleştiri” (archetypal criticism) bağlamında incelenmeye müsait olan roman; dilin yersiz yurtsuzlaşması, ötekilik ve azınlık vurgusu, bireyin zorunlu olarak bilhassa dilde siyasallaşması, politik ve kolektif söylemi taşıması bakımından da “minör edebiyat”a eklemlenir. Kuzey Makedonya’da yaşayan Arnavut asıllı Starova; romanlarını Makedonca başta olmak üzere, Fransızca ve Arnavutça yazmak suretiyle daha ziyade majör dilde edebî ürün vermektedir. Romanda, gönderge (référence), parodi (parody), yeniden yazma (réécriture) ve ekfrasis (ekphrasis) boyutunda “metinlerarasılık/göstergelerarasılık” tekniklerinden faydalanılmıştır. Bu çalışma Starova’nın derin yapıda yoğun imgesellik barındıran, entelektüel altyapısı diyalog kurduğu diğer yazarlar, şairler ve ressamlar ile zenginleştirilmiş Keçiler Dönemi romanının bahsi geçen kuramlar çerçevesinde, genel hatları itibariyle incelemesini içermektedir.

Abstract

The Time of the Goats is the modern epic of the Balkans, which has hosted people from different religions, ideologies, nations and empire. The novel, starting from its name, revolts against conventional understanding of history/era. When Skopje turns into a “labyrinth city” in the work, the tragic aspect of the “migration” is told through the image of the river. The Time of the Goats is suitable for analysing in the context of “archetypal criticism” by containing archetypes of death, seeking, journey and rebirth. The book is also articulated to “minor literature” in terms of alterity, minority emphasis, linking the individual to politics and carrying the collective rhetoric. Albanian writer Starova, who lives in North Macedonia, wrote his novels mainly in Macedonian, French and Albanian. He mostly produces literary works in major languages. Intertextuality/ intersemiotic techniques (référence, parody, réécriture, ekphrasis etc.) are used in the novel. This study includes an overview of the novel The Time of the Goats in the context of mentioned theories.

Anahtar kelimeler: Keçiler Dönemi, Minör Edebiyat, Arketipçi Eleştiri, Metinlerarasılık, Ekfrasis