Dergiler / Akdeniz Sanat / 2019 / 21. Uluslararası Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştımaları Sempozyumu Bildirileri
Ortaçağ Anadolu Sanatı Araştırmalarında Disiplinlerarası Çalışmalar: Geometrik Örüntünün Gelişen Teknolojilerle Yolculuğu
- Dergi
- Akdeniz Sanat
- Sayfa
- 545–556
- DOI
- —
Özet
Ortaçağ Anadolu Sanatı üzerine bugüne kadar yapılan akademik yayınlar ve yürütülenprojeler dönemin sanatsal ve mimari üretimine yönelik bütüncül bir yaklaşımı ortaya koymasıaçısından değerli ve önemlidir. Son yıllarda sanat ve mimarlık tarihi dışında restorasyon, tasarım,bilişim, mimarlık gibi alanlardan gelen araştırmacılar gerek tarihsel, gerek dijital teknolojileredayalı yöntemlerle konuya ilgi gösterdikçe alanın çalışma evreni genişlemektedir. Ne var kibu “gelişme” beraberinde kimi sorunları getirmekte veya hali hazırda alanın uzmanlarınıngündeminde yer alan meselelere bir kere daha parmak basmaktadır.Ortaçağ Anadolusu’nda sanat ve mimari üzerine yapılan araştırmaların erken örnekleriarasında yer alan monografik yayınlar ile envanter / katalog oluşturmaya yönelik çalışmalar,disiplinlerarası araştırmalar için bir temel oluşturmaktadır. Sanat tarihi ve dilbilim alanındaçalışan uzmanların birincil kaynakları değerlendirmeleri, Ortaçağ İslam düşüncesinin AnadoluTürk Sanatı’na etkilerinin sanat tarihçi ve felsefecilerin işbirliği ile irdelenmesi, sanat ve mimarlıktarihçileri, restoratörler ve mimarların restorasyon projelerini hazırlamaları ancak bu erkençalışmaların ortaya koydukları bulguların izinden gitmekle mümkün olmuştur. Teknolojikgelişmelerin hızlanmasıyla birlikte bilgisayar destekli yöntemlerin alanın hizmetine sunulmasıda sıklıkla görülmeye başlamıştır. Anılan coğrafyaya özgü geometrik örüntülerin tasarlamave üretim süreçlerinin bilgisayar destekli çözümlemeleri hem sosyal bilimler hem fen bilimleriuzmanlarınca aynı konunun farklı bakış açıları ve metotlarla ele alınmasını sağlamıştır.Bu metinde, on üçüncü yüzyılda, Anadolu’da kadın baniler tarafından veya onlar içinyaptırılan din dışı yapıların geometrik örüntülerinin algı, tasarım ve üretim süreçlerini ele alandisiplinlerarası bir çalışmanın sonuçları, bilişim ve mimarlık ara kesitinde bir sanat tarihçi vemimarın elde ettikleri veriler ışığında yorumlanmaktadır. Çalışma sırasında karşılaşılan belgeve görsel yetersizliği, birincil kaynakların çevirilerinin azlığı ve/veya yokluğu, terminolojidedikkati çeken kavram karmaşası gibi sorunlar gündeme getirilerek, çözüm önerileri geliştirilmeyeçalışılmıştır.
Abstract
Academic publications and projects on Medieval Anatolian Art are invaluable due to theirholistic approach to the artistic and architectural production of the era. In recent years researchersfrom areas such as restoration, design, informatics, architecture expanded the field using bothhistorical and technological methods. This “progress”, however, brings some new problems, if not,emphasizes the issues that are already in the agenda of the experts of the area.The monographic publications and inventory / cataloguing studies in the early literatureof Medieval Anatolian Art and Architecture constitute the base for interdisciplinary studies. Theevaluation of primary sources; the assessment of the interaction between the Medieval Islamicphilosophy and architecture; the restoration projects could only be possible by tracing thefindings of early research. Furthermore, upon rapid improvement of information technologies,computational methods have become frequently used in service of the area. This too has enabledthe topic to be studied by scholars from various disciplines using many new techniques as well asbringing different angles in the computer-aided analysis of the design and production process ofthe unique geometric patterns in the aforementioned geography.This paper assesses the results of an interdisciplinary research that encompasses theperception, design and produciton processes of geometric patterns on secular buildings for andof female patrons in thirteenth century Anatolia. The results are interpreted through the dataacquired in the process by an art historian and an architect who collaborate at the intersection ofarthitecture and informatics. The focus is to draw attention and to offer solutions o the lack ofrecords, visuals, and primary references, whether original or translated to modern languages aswell as the complications with regards to terminology.