BAFRA ULU CAMİ DUVAR RESİMLERİNİN KORUMA VE ONARIM DEĞERLENDİRMELERİ

Özet

Samsun’un Bafra ilçesinde bulunan Bafra Ulu Cami 17. yüzyılda yapılmıştır. Harimde özellikleduvar üzerinde ve ahşap tavanda duvar resimleri bulunmaktadır. Duvar resimlerinin 19. yüzyıldayapıldığı düşünülmektedir. Resimler harim duvarlarında yayılmakla birlikte son cemaat yerinebakan kısmında günümüzde mevcut olmayan manzara tasvirlerinin olduğu eski arşiv belgelerive fotoğraflardan anlaşılmaktadır.Bafra Ulu Cami’nin zaman içerisinde geçirdiği birçok değişiklik kaydedilmiştir. Mihrabın özgünparçaları depoya kaldırılmış ve yeniden yapılmıştır. Ahşap minberin konumlandığı yer arşivfotoğraflarından anlaşıldığı kadarıyla değiştirilmiştir. Yapının diğer unsurlarında da değişikliklerkaydedilmekle birlikte en önemli değişiklikler duvar resimlerinde görülmektedir. Yapının duvarresimlerinin bozulmalarına neden olan temelde iki faktör bulunmaktadır; bunlardan biri yanlışkoruma onarım yaklaşımı ve malzeme seçimi, diğeri ise doğal dış etkenlerdir. Ayrıca incelemelersonucunda resimler üzerinde bir kaç farklı dönemin boya katmanına da rastlanmıştır.Bafra Ulu Cami zaman içerisindeki değişimi ve günümüz koşulları bağlamında herhangi birölçü aleti kullanılmadan yapılan nitel gözlemler ile yerinde incelenmiştir. Bu bağlamda korumave onarım değerlendirmeleri yapılmaya çalışılmıştır. Türkiye’deki duvar resimlerinin korunmasıanlamında alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.Bu çalışmada Bafra Ulu Cami’nin sıva üzerine yapılmış duvar resimlerinin koruma-onarımdurumları incelenerek tespit edilen bozulmaları açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarakyapının duvar resimleri malzeme bozulmaları ve insan faktörlü tahribatlar sonucunda özgüngörünümünden uzaklaşmıştır.