Türkiye'de Telekomunikasyon Teknolojilerinin Yayılımı ve İkame Etkisi

Özet

Telekomünikasyon teknolojileri tüm dünyada büyük bir değişim içerisindedir. Yeni nesil teknolojiler eski teknolojilerin yerini almaktadır. Alternatif teknolojilerin varlığı, kullanıcıları teknolojiler arasında tercih yapmaya zorlamaktadır. Genellikle, aynı sektörde rekabet eden yeni bir teknoloji piyasaya sunulduğunda eski teknolojilerin kullanımında olumsuz bir etki gözlenmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki sabit-mobil ikamesi ve gelecek nesil mobil teknolojilerinin yayılımı incelenmiştir. Çalışmada, her bir durum için Lojistik İkame modeli ve Gompertz Difüzyon modeli kullanılmıştır. Klasik difüzyon modeli ve ikame modeli RMSE ve MAD açısından karşılaştırılmıştır ve öncelikli olarak, sabit hat ve mobil telekomünikasyon teknolojileri, mobil telekomünikasyonun sabit hat üzerinde oluşturduğu ikame etkisini görmek için birlikte ele alınmıştır. İkinci adımda, Türkiye’deki mobil telekomünikasyon teknolojisinde yaşanan hızlı teknolojik değişimler ele alınmaktadır. Bu teknolojilerin difüzyon ve ikame etkilerini görmek için 2G, 3G ve 4.5G teknolojileri analiz edilmiştir. Tüm sonuçlar, Lojistik İkame modelinin rekabetçi ortamları simüle etmekte daha başarılı olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan 2G teknolojisi ikame etkisinden en çok etkilenen teknoloji olarak bulmuştur.

Abstract

Telecommunication technologies show great changes all over the world. Next generation technologies replace older ones. Alternatives of the technologies force the users to make a choice between the competing technologies. Generally, an adverse effect is shown on the usage of older technologies when a new competitor is introduced to the market. In this paper, substitution effect on telecommunication technologies in Turkey is examined from the perspective of fixed-mobile substitution and next generation mobile technologies. The study uses two different technology diffusion models for each case: Logistic Substitution models and Gompertz model. Generic diffusion model and substitution model are compared in terms of RMSE and MAD. Fixed-line and mobile telecommunication technologies are inspected together to see substitution effect of mobile telecommunication on fixed-line, firstly. In the second step, fast technological change in the mobile telecommunication technology is handled for Turkey. 2G, 3G and 4.5 G technologies are analyzed to see diffusion and substitution process of these technologies. All the results indicate that; Logistic Substitution model is better to simulate the systems in competitive environments. On the other hand, 2G technology is found the most affected technology by the substitution.

Anahtar kelimeler: Gompertz Model, Telekomunikasyon Teknolojileri, Lojistik İkame Modeli, İkame Etkisi