İran ve Suudi Arabistan’ın Dış Politika Anlayışları ve Güç Mücadelesine Genel Bir Bakış

Özet

İran ve Suudi Arabistan günümüzde hiç şüphesiz ki Ortadoğu’nun en önemli iki aktörüdür. 1979 yılında İran’da devrim gerçekleşmesi sonucu kurulan İran İslam Cumhuriyeti’nin dış politika anlayışının kökten değişimi ve bunun sonucunda Suudi Arabistan ile ilişkiler kopma noktasına gelmiştir. Bundan sonraki süreçte devrim ihracı ve Şii ayaklanmaları, Hac olayları, İran-Irak Savaşı, Nimr el Nimr idamı, Şii hilali, Arap Baharı gibi gelişmeler iki ülke arasında krizlere sebep olmuştur. Yakın tarihte ise Yemen İç Savaşı’ndan sonra İran-Suudi Arabistan ilişkileri bu ülke üzerinden adeta bir vekalet savaşı haline gelmiş ve iki ülkenin Ortadoğu üzerindeki hegemonik güç mücadelesi gözle görülür bir hal almıştır. Bu çalışmamızda İran ve Suudi Arabistan’ın bölgesel rekabetini anlayabilmemiz için öncelikle dış politika anlayışlarına değinilecek, daha sonra ise tarihsel olarak iki ülkenin bugünkü düşmanlığının kökenlerini oluşturan sebeplere değinilerek durum somutlaştırılmaya çalışılacaktır.