Dergiler / Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2018 / Cilt: 7 - Sayı: 2
İNSUYU MAĞARASI'NIN KURU GÖLLERİ İLE CİNE OVASI AKİFERİ ARASINDAKİ HİDRODİNAMİK İLİŞKİ
- Sayfa
- 795–807
- DOI
- —
Özet
İnsuyu mağarası, Türkiye'nin en önemli karst bölgesi olan Toros Dağları'nın batı kesiminde ve Burdur ilinde yer alır. Yüzey drenaj alanı yaklaşık 70 km2 olup, yıllık yağış miktarı 731 mm'dir. Mağara, birbirine bağlı farklı boyutlarda birçok yeraltı gölü içerir. Drenaj alanı, topoğrafik olarak bölgedeki en yüksek konumda olduğu için, bu göller, drenaj havzasındaki su dengesi denkleminin ana bileşenlerinden sadece yağmur suyunun infiltrasyonu ile beslenir. Mağaranın doğal giriş ağzında, deniz seviyesinden 1191.53 metre yükseklikte İnsuyu mağara kaynağı bulunur. Bu kaynak, doğal bir dolusavak gibi bu kot üzerinden yeraltı göllerinin drenajını sağlar. Mağaranın batı tarafında 22 km2'lik bir alana sahip Çine ovası akiferi, Burdur şehri için bölgedeki en büyük tatlı su rezervidir. Buradan pompalanan su, kentsel kullanım ve tarımsal sulama için önemli miktarda su sağlar. Bu akifer ile mağaranın yeraltı gölleri arasında sıkı bir hidrodinamik etkileşim vardır. Bölgede 1984 yılında başlayan yarı kurak dönem, zamanla suya olan talebin artmasına yol açmıştır. Aşırı pompalama devam ettiği için, öncelikle yeraltı suyu seviyeleri hızla düşmüş ve daha sonra, İnsuyu mağara kaynağı tamamen kurumuştur. Sonuç olarak, aynı sebepten mağaradaki yeraltı göller kısa sürede neredeyse tamamen kurumuştur. 1986 yılından itibaren, akiferler ve yeraltı suları bir daha ortalama şartlara geri dönememiştir.
Abstract
Insuyu Cave is located in the west of Taurus Mountains, which is Turkey's most important karst region, and in the Burdur Province. The surface drainage area is about 70 km2 and it receives 731 mm of annual precipitation. The Cave contains many underground lakes different sizes connected to each other. Drainage area, because it is located at the highest position in the region, these lakes can be recharge by only infiltration of rainwater from main components of water balance equation in the drainage basin. At the natural entrance of the cavern, there is a water source with an altitude of 1191.53 meters above sea level. It provides drainage of underground lakes from this elevation, like a natural spillway. On the west side of the cave is Cine Plain, which has an area of 22 km2. The Cine Plain aquifer is the largest reserve of freshwater in the region for the Burdur city. The water pumped from this aquifer supplies significant water for urban use and agricultural irrigation. There is a hydrodynamic interaction between this aquifer and the underground lakes of the cave. The semi-arid period, which began in 1984, has led to a steadily increase in demand for urban use and irrigation water over time. The aquifer's safe yield limit was exceeded in a short time because of the excessive pumping of groundwater irrespective of water balance. Because of excessive pumping continuing in spite of all environmental hazards, firstly the groundwater levels have decreased rapidly and then the Insuyu Cave Source which has a discharge of 50 l/s completely dried up. As a result, underground lakes have lost their natural seasonal fluctuations, and they are almost completely dry in a short time. Since 1986, aquifers and groundwater levels have never returned to normal or average conditions.