UKRAYNA KRİZİNİN DİNİ TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Özet

16. yüzyılın sonlarına doğru Katolik Kilisesi’nin yoğun çabası neti- cesinde günümüz Ukraynası’nın Batı çoğrafyasında mevcut kilise- lerinin ekseriyeti Vatikan’ın hukuki üstünlüğünü tanıma kararı almıştır. Bu karar sonucu dönemin Ukrayna sınırları içerisinde mevcut kiliseler resmen ikiye ayrılmıştır. Papa’nın hukuki üstün- lüğünü kabul eden kiliseler, doğal olarak papalığın kontrolü altına girerken, bu anlaşmaya karşı çıkan ve genellikle ülkenin doğu kı- sımlarında bulunan kiliseler, Rus Ortodoks Kilisesi’nin yanında saf tutmayı yeğelemişlerdir. Bu makale bir taraftan 16. yüzyılın sonla- rından 20. yüzyılın ortalarına değin, Ukrayna Ortodoks Kilisesi bünyesinde meydana gelen ideolojik ve siyasi ayrışmaların gerek- çelerini irdelerken diğer taraftan da söz konusu ayrışmanın gü- nümüze yansımalarını değerlendirmeye çalışmaktadır. Bu bağ- lamda 16. yüzyıldan beri varlığını devam ettiren Ukrayna Grek Ka- tolik Kilisesi ve bu kiliselerin Vatikan’a olan bağlılığını sonlandır- mak maksadıyla Sovyet rejiminin izlediği katı politikaların inanan- lar üzerinde bıraktığı derin izlerin günümüze yansımaları değer- lendirilirken, bugün Ukrayna’da ortaya çıkan siyasi krizde mevcut kilise oluşumlarının rolü üzerinde durulacaktır.