Dergiler / Karadeniz Araştırmaları / 2016 / Cilt: 13 - Sayı: 51

OSMANLI DEVLETİ’NİN BALKANLARDAN ÇEKİLME SÜRECİNDE PANSLAVİST BİR PROPAGANDACI: OLGA NOVİKOFF (NOVİKOVA

Sayfa
19–35
DOI
—

Özet

Osmanlı Devleti’nin 19. Yüzyıl başından itibaren dağılma sürecine girmesi Balkanlarda yaşanan bağımsızlık hareketleri ile hızlandı. 1804 Sırp İsyanı ile başlayan gelişmeler Yunanistan ve Roman- ya’nın bağımsız olmalarıyla devam etti. 1875 yılında gelindiğinde Hersek’de başlayan karışıklıklar kısa sürede Balkanların her böl- gesine yayılan bir isyan haline geldi. Bu süreçte etkin rol oynayan fakat ismi gündeme gelmeyen şahıslardan biri de Rus Panslavist- lerinden Olga Novikoff’tur. Panslavist hareketin etkin isimlerinden biri olan Olga Novikoff; bir yönüyle teorisyen, diğer bir yönüyle ise aktivisttir. Yazdığı eserlerle Panslavist harekete önemli katkılar sağlarken, diğer taraftan Rusya’nın yayılmacı politikalarına destek sağlamak amacıyla çeşitli Avrupa ülkelerinin başkentlerinde dev- let adamlarını kazanmaya yönelik faaliyetlerde bulunmuştur. Bu çalışmada, Olga Novikoff’un Panslavist eksendeki düşünceleri ve Osmanlı Devleti’nin Balkanlardan çekilme sürecine etki yapan faa- liyetleri değerlendirilmektedir.

Anahtar kelimeler: Bulgar, Balkan, Panslavizm, Rusya, İngiltere, Osmanlı, Olga Novikoff (Novikova), William Ewart Gladstone, Kont Ignatyev, Gorchakov.