Demet Teorisi, Işınlanma Paradoksu ve Zaman Felsefesinde Dört-Boyutçuluk Açısından Bir Yaklaşım

Özet

Zamanda özdeşlik problemi felsefe tarihinin en önemli ve temel problemlerinden birisidir. Fakat bu özdeşlik problemi sadece fiziksel nesnelerde değil, bilincin özdeşliğinde de kendisini gösterir. Bilincin özdeşliği problemi onun salt bir tanımlama mı yoksa kendi içinde bir varlık olarak ontolojik bir statüsü olup olmadığı mı sorusuyla ilgilidir. Bu makalede demet teorisi gibi önde gelen bilinç teorilerinin bilincin geçişi veya bölünmüş zihin gibi temel problemlerin çözümünün açıklanmasında yetersiz olduklarını zaman felsefesinin bir kuramı olan dört-boyutçuluğun özdeşliğin geçişi konusundaki çözümlere yönelik yaklaşımını uyarlayarak savunacağım. Bu amaçla Theseus’un gemisi ve Chisholm’un kahve kupası gibi felsefenin bilinen örneklerini verecek ve aynı örnekleri bilincin geçişine uygulayacağım. Bu örneklerden hareket ederek, B-serisi yargılamalarıyla (özellikle Ezelicilikle) ışınlanma paradoksunun çözümünü öne süreceğim. Bilinç benzeri nesnelerden kastın, bilincin var olmasını sağlayan bir zamansal ilişki mi yoksa bu ilişkilerden soyut bir ontolojik statü mü olduğu sorununa da değineceğim. Eğer bilinç ve nesneler arasındaki bu ilişki ortaya konulursa Parfit ve diğer filozofların ortaya koyduğu benzeri sorunların çözülebileceğini düşünüyorum. Bunu yaparak bilincin diğer tüm uzay zaman nesneleri gibi mereolojik (parça bütün ilişkisi bağlamında) bir özü olduğunu ileri süreceğim. Bu sebeple de demet teorisini ve Parfit’in çözümünü, Sider’ın Perry ve Prior’a karşı argümanlarından analojiyle reddedeceğim. Bu sayede argümanımı özdeşliğin analitik metafizik konumu lehine güçlendireceğim.

Abstract

The problem of “identity over time” is one of the most essential problems in the history of philosophy. However, the problem of identity arises not only with physical objects but also with the identity of consciousness itself. The problem of the identity of consciousness can be described as the question of whether it is a mere description or whether it has an ontological status as a being in itself. In this paper, I argue that the prominent theories of consciousness, such as the Bundle Theory, are insufficient for explaining problems, such as the transition of consciousness or split minds, by adapting the solutions of the four-dimensionalist approach to the transition of identity problems from the point of view of the philosophy of time. For this purpose, I cite examples from wellknown puzzles of philosophy, namely the Ship of Theseus and Chisholm’s Coffee Cup, and apply the same examples to the transition of consciousness. Through the analogies of those examples, I argue for the temporal and half-temporal existence of consciousness. The main question here is whether there is a temporality of consciousness or an abstract ontological status of consciousness. In answering this question, I assume that consciousness, like any other spacetime object, has a mereological essence. I refute the Bundle Theory and Parfit’s solution by analogy with Sider’s argument against Perry and Prior. Thus, I enhance my argument in favor of the analytic metaphysics of identity.

Anahtar kelimeler: Işınlanma Paradoksu, Dört-Boyutçuluk, Özdeşliğin Devamı, Zamanda Özdeşlik, Özdeşlik Problemi