Karçal Dağları’nda Kaya Buzulu Oluşumları.

Özet

Soğuk iklim koşullarının hüküm sürdüğü yüksek dağlık alanlarda, periglasyal şekiller yaygın olarak bulunmaktadır.Kuzeydoğu Anadolu’da, Artvin il sınırları içerisinde yer alan Karçal Dağları, Doğu Karadeniz Dağları’ndan ÇoruhNehri ile ayrılan kütlevi bir yapı göstermektedir. Karadeniz kıyılarına kuş uçuşu yaklaşık 40 km uzaklıkta bulunanalan, yer yer 3000 m’yi aşan doruklara sahiptir. Bu özelliğinden dolayı, buzul çağları sırasında Karçal Dağları’nındoruklarında, buzullar gelişme imkânı bulmuştur. Bunları çevreleyen alanlarda ise periglasyal şekiller oluşmuştur.Bu alanda rastlanan periglasyal şekillerin en önemlisi Karçal kaya buzullarıdır.Bu çalışma, Karçal Dağları’nda ilk defa tanımlanan beş adet kaya buzulunun coğrafik özelliklerinin tanıtılmasınıamaçlamaktadır. Bunlar; Çamdalı, Karçal, Sakız, Yamukdiken ve Ziyaret kaya buzullarıdır. Toplam olarak 0.78km² alana ve asgari 2.800 m’ye kadar inen dile sahip kaya buzulları içerisinde; Karçal ile Ziyaret kaya buzullarınınpermafrost etkilerle oluşum gösterdiği ve aktif olmadığı, Çamdalı, Sakız ve Yamukdiken kaya buzullarının ise buzuletkisi ile oluştuğu ve aktif olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Karçal dağları, Şavşat, Artvin, Kuzeydoğu Anadolu, periglasyal jeomorfoloji, kaya buzulları.