Türkiye'de; Sorkun Köyü, Gökeyüp Kasabası, Uslu Köyünde Açık Ateşte Pişirim ve Konu Üzerine Yeni Bir Öneri

Open-Firing in Sorkun Village, Gökeyüp Town, Uslu Village in Turkey and a New Proposal on This Subject

Özet

Fırınların icadına kadar insanoğlu çamurdan şekillendirdiği formları, yanıcı maddelerle birlikte pişirmiştir. Eski çömlekçiler, seramik teknolojisinin gelişiminin tamamlanmasına kadar, zorunlu olarak açık ateşte pişirimi kullanmışlardır. İlkel açık ateşte pişirim, dünyanın birçok bölgesinde hala kullanılmaktadır. İlkel çömlekçilik yöntemlerini kullanan seramikçileri açık ateşte pişirime sevk eden durum, sınırlı teknolojik olanaklara sahip olmalarıdır. Açık ateşte pişirimin temel yakıtları, tarım atıklarıdır. Sorkun köyü, İç Anadolu Bölgesinde Eskişehir’in Mihalıççık ilçesine bağlıdır ve köyde geleneksel yöntemlerle çömlek üretimi yapılmaktadır. Pişirimin sonunda ürünlerin içleri siyahlaşmaktadır. Bu siyahlaşma bir kimyasal olay sonucunda meydana gelir ve ürün üzerinde sabitlenir. Siyahlaşmış görüntüdeki ürünler, Sorkun köyünde yapılan güveçlerin çok tipik bir özelliğidir. Yine Türkiye’de Ege Bölgesindeki Manisa ilinin Salihli ilçesine 40 km. uzaklıktaki Gökeyüp kasabasında, ilkel üretim yöntemi özelliği korunarak üretim yapılmaktadır. Türkiye’de bulunan bir diğer açık ateşte pişirim uygulayan bölge ise; Elazığ’ın Sivrice ilçesine bağlı olan Uslu Köyüdür. Bu araştırmada; Türkiye’de açık ateşte pişirim tekniğini kullanarak çalışan seramik merkezlerinden; Sorkun Köyü’ne, Gökeyüp Kasabası’na ve Uslu Köyüne yer verilmiştir. Son olarak, bu konu üzerinde yeni bir öneri verilmiş ve deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Abstract

Until the invention of kilns, human beings have fired their clay forms with combustive materials. The ancient potters necessarily used smoke firing until ceramics technology completed its development. Primitive open-firing are still in use in many regions in the world. The reason why potters using primitive pottery met- hods prefer open firing techniques is having limited facilities. Open-firing technique and simple kiln firing technique’s basic fuel is agricultural waste. Sorkun Village locates in Central Anatolia Region in Turkey, 12 km away from town of Eskişehir Mihallıççık. In this village pots are produced by traditional methods. At the end of the firing interior of the products are becoming black. This blackness results from a chemical incident and fixes on the product. These black casseroles are typical produced in Sorkun. For centuries in Aegean region of Turkey, 40 km. far from the town of Manisa Salihli Gökeyüp, production continues preserving the primitive production methods. Another region in Turkey applying open firing technique is Uslu locates in Sivrice-Elazığ. In this study, some pottery centers was told (such as Sorkun Village, Gökeyüp Town and Uslu Village In Turkey) using open-firing technique was established. Finally, experimental studies and a new proposal were carried out on this subject.