NATURAL RADIOACTIVITY OF THE COASTLINE OF ÇEŞME-İZMİR ABSTRACT

Özet

Türkiye, Avrupa'nın en büyük plaj kum sistemine sahip ülkesidir. 8333 km uzunluğundaki (toplam sahilin yaklaşık % 10'u) toplam sahillerin 845 km'lik kısmı plaj kumları ile kaplıdır. Plaj kumları mineral yatakları olup genellikle magmatik kayaçlardan kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla, plaj kumlarındaki doğal radyoaktivite çalışmaları, dışsal maruz kalınan gamma radyasyonuna bağlı riski belirlemek için önemlidir. Bu çalışmada, Çeşme ilçesi kıyı şeridi boyunca alınan plaj kum örneklerinin doğal radyonüklid (226Ra, 232Th, 40K) aktivite konsantrasyonları HPGe gamma spektrometresi sistemi ile ölçülmüş ve insanların maruz kaldığı doz oranları hesaplanmıştır. Plaj kumlarının 226Ra, 232Th, 40K aktivite konsantrasyonları sırasıyla, 5.70–38.83, 3.870–292.7 ve 120.4 – 377.6 Bq/kg aralığında olduğu ölçülmüş ve absorbe edilen gamma doz hızıları 12-202 nGy/h aralığında olduğu hesaplanmıştır. Yıllık etkin doz eşdeğer oranları 0.015-0.250 mSv aralığında olduğu bulunmuştur. Kum örneklerinin radyum eşdeğer aktivite değerleri, dünya limit değeri olan 370 Bq/kg'dan düşük bulunmuştur, Çeşme-Alaçatı’daki bir plaj hariç. Elde edilen sonuçlar, Çeşme kıyı şeridindeki radyoaktivite ve doz oranlarının nüfus açısından herhangi bir risk oluşturmadığını göstermektedir.