Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2015 / Cilt: 46 - Sayı: 46
Duacınız Elçinin Takrirleri: XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti'nde Sunulan İngiliz Ticari Dilekçeleri
- Sayfa
- 163–191
- DOI
- —
Özet
Bu makale, 18. yüzyln ortalarnda ve sonlarnda ơngiliz elçisi tarafndan Osmanl hükümetine sunulan takrirleri, Osmanl dilekçe sistemi çerçevesinde ve elçinin konsolosluk görevlerine ƾk tutmak amacyla inceleyecektir. Bu belgelerin ƾekil ve dili deƭerlendirildikten sonra, iki tip vaka analiz edilecektir. ơlk gruptaki vakalar kapitülasyonlar ve diplomatik gelenekler uyarnca ơngiliz tüccarlar ve seyyahlar tarafndan talep edilen karada ve denizde seyahat özgürlüƭü ve mal güvenliƭini konu almaktadr. ơkinci grup ise kapitülasyonlar ile diƭer hukuki uygulamalara konu olan ve ơngiliz ve Osmanl tabileri arasnda gerçekleƾen daha karmaƾk davalar içermektedir. Bu belgelerin incelenmesi diplomasinin uygulamasn görmemize imkan saƭlamann yansra, metin ve geleneƭin, kapitülasyonlarn esnek bir yorumu üzerinden ơngiliz tüccarlarnn hak ve özgürlüklerini Osmanl dilekçe sistemi üzerinden nasl düzenlendiƭini göstermektedir.
Abstract
ThJs artJcle examJnes the body of takrJrs – wrJtten representatJons – from the BrJtJsh ambassadors Jn Istanbul to the Ottoman government Jn the mJd- and late eJghteenth century, aJmJng to place these dJplomatJc representatJons wJthJn the wJder Ottoman petJtJonary framework, and to Jllustrate the role of the ambassador Jn provJdJng consular functJons. It dJscusses the form and lJnguJstJc style of these documents, before analysJng the two maJn types of cases found. The fJrst concerns the freedom of movement and freedom from harassment requested by BrJtJsh travellers on land and at sea, Jn accordance wJth the rules of the CapJtulatJons and custom. The second group of cases dealt wJth more complex legal dJsputes between BrJtJsh merchants and Ottoman subjects and offJcJals JnvolvJng the CapJtulatJons and other sorts of legal practJces. ExamJnJng these documents permJts a vJew of the practJce of dJplomacy, and demonstrates how text and custom combJned through the fluJd JnterpretatJon of the CapJtulatJons Jn order to regulate the rJghts and freedoms of BrJtJsh merchants through the Ottoman petJtJonary system.