Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2018 / Cilt: 53 - Sayı: 53

The First Cretan Rebellion against the Ottoman Authority: Narratives and Sources / Osmanlı Egemenliğine Karşı İlk Girit Ayaklanması: Anlatılar ve Kaynaklar

The First Cretan Rebellion against the Ottoman Authority: Narratives and Sources / Osmanlı Egemenliğine Karşı İlk Girit Ayaklanması: Anlatılar ve Kaynaklar

Sayfa
195–230
DOI
—

Özet

Girit’teki Osmanlı egemenliğini tehdit eden ilk ayaklanma, Daskaloyannis önderliğindeki Sfakiotlar tarafından 1770 yılında başlatılmıştır. Bu çalışmada kısa sürede başarısızlıkla neticelenen ayaklanmanın tarihsel bir bağlama oturtulması amaçlanmaktadır. Bunu yaparken 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşı esnasında patlak veren 1770 Mora İhtilali’nin (Orlov İsyanı) bir uzantısı olarak ortaya çıkan bu ayaklanmanın altında yatan siyasî, dinî ve sosyoekonomik nedenler irdelenmekte ve ayaklanmanın sonuçları incelenmektedir. Ayrıca, büyük bir felaketle neticelenmesine rağmen ayaklanmanın ve liderinin on dokuzuncu yüzyıl boyunca Yunan tarih yazımında destanlaşırken Osmanlı ve modern Türk tarih yazımında olumlu veya olumsuz bir karşılık bulmamasının muhtemel sebepleri gündeme getirilmektedir. Çalışmada isyancıların davalarını hangi dinî ve siyasî argümanlar üzerine inşa ettiği ve Osmanlı yöneticilerinin bu ayaklanmaya nasıl tepki verdiği tartışılmaktadır.

Abstract

The first rebellion threatening the Ottoman authority in Crete was startedby Sfakiots under the leadership of Daskalogiannis in 1770. This study aimsto conceptualize this rebellion, which quickly collapsed. It examines the political,socio-economic and religious causes that triggered the rebellion, which occurred asa continuation of Morean Insurrection (Orlov Revolt), which unfolded during theOttoman-Russian war of 1768-1774. It also scrutinizes the consequences of the rebellion.Additionally, it discusses the possible reasons for the limited attention given tothis historical phenomenon in the Ottoman and modern Turkish historiographies,despite the fact that the rebellion and its leader enjoyed an outstanding position inthe nineteenth century Greek historiography. This study explores the insurgents’ religiousand political motivations, as well as the responses it provoked from the localand central Ottoman administrators.

Anahtar kelimeler: Girit, İsfakiye, Daskaloyannis, Osmanlı İmparatorluğu