Dergiler / Ormancılık Araştırma Dergisi / 2015 / Cilt: 1 - Sayı: 2 A
Gözeli yöresindeki (Elazığ) meşe (Quercus sp .) ormanlarına asılan yapay yuvalardaki böcekçil kuşların kuluçka faaliyetleri
- Sayfa
- 57–71
- DOI
- —
Özet
Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer alan Elazığ ili Sivrice ilçesi Gözeli mevkiinde bulunan meşe ormanlarında, 2009-2013 yılları arasında gerçekleştirilen bu çalışma ile farklı bakılara asılan farklı renkteki küçük ve büyük yuva sandıklarında yuva yapan kuş türleri ve bu türlerin kuluçka faaliyetlerinin saptanması amaçlanmıştır. Kuluçkalarını başarı ile tamamlayan kuş türlerinin Otus scops haricindeki türlerin hepsi, hem küçük hem de büyük yuvaları kullanmıştır. Öncelikli yuva tercihleri şu şekilde olmuştur: Parus major küçük yuvaların %66,4’ünde, Cyanistes caeruleus büyük yuvaların %16,3’ünde, Sitta europaea büyük yuvaların %23,2’sinde, Petronia petronia küçük yuvaların %15,2’sinde, Passer domesticus büyük yuvaların %27,9’unda, Otus scops ise sadece büyük yuvaların %7’sinde yuvalanmıştır. Asılan yuvalarda başarılı kuluçka durumunun farklı kuş türlerine göre bakı tercihleri arasında farklılıklar bulunmaktadır. Büyük yuvalarda güney (%39,5), doğu (%34,9), kuzey (%16,3) ve batı (%9,3)’dır. Küçük yuvalarda ise güney (%33,2), doğu (%27,2), batı (%20,8) ve kuzey (%18,8)’dir.Farklı renklerde asılan kuş yuvalarında başarılı kuluçka yapan kuş türlerinin renk tercihleri değişmektedir. Büyük yuvalarda, Parus major yeşil yuvaları, Cyanistes caeruleus sarı yuvaları, Sitta europaea turuncu yuvaları, Petronia petronia sarı ve mavi yuvaları, Passer domesticus sarı, mavi ve boyanmamış yuvaları daha fazla tercih etmişlerdir. Kuşların yuva tercihinde yuva boyutu, renk ve bakının türler arası farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Bir türün daha yoğun bulunduğu alanda, o türe uygun yuva tercihinin gerçekleştirilerek asılması biyolojik mücadele kapsamında daha verimli sonuçlar elde edilmesini sağlayacaktır.
Abstract
This study, supported by the Southern Forestry Research Institute (Elazığ) of the General Directorate of Forestry (GDF) with project number 24.4101, has been performed in oak forests of Gözeli village, Sivrice county, Elazığ Province within the areas of the Elazığ Regional Forestry Directorate between 2009 to 2013 years, aimed at finding out the bird species and their breeding activities in the nest-boxes with different sizes, colors and positioned at different slopes placed by the research team. Within the all successful breeding birds only Scops Owl (Otus scops) has preferred big sized nest-boxes, whereas other species has used both small and big nest-boxes. The most preferred size of each species is as, Great tit (Parus major) used 66,4% and Rock sparrow (Petronia petronia) used 15,2% of all small nest-boxes, Blue tit (Cyanistes caeruleus) used 16,3%, Nuthatch (Sitta europaea) used 23,2%, House sparrow (Passer domesticus) used 27,9% and Otus scops used 7% of all the big nest-boxes. Nest-boxes positioned at different slopes were preferred by different bird species at different slopes. In big nest-boxes south (39,5%), east (34,9%), north (16,3%) and west (9,3%); in small nest-boxes south (33,2%), east (27,2%), west (20,8%) and north (18,8%) was most preferred, respectively. Preference of different colored nest-boxes was different among species. In big nestboxes Parus major has referred the green, Cyanistes caeruleus has preferred the yellow, Sitta europaea has preferred the orange, Petronia petronia has preferred the yellow and blue, Passer domesticus has preferred yellow, blue and unpainted nest-boxes, mostly. It has been find out that nest-boxes’ sizes, colors and positions at slopes has differed in selection of nest-boxes among the bird species. At the sites with high density of a species, there should be mostly the most preferred nest-boxes in size and colors should be positioned at the location to increase the breeding bird numbers and to be more efficient in biological controls of forests.