Dergiler / Ormancılık Araştırma Dergisi / 2016 / Cilt: 1 - Sayı: 3 A

Yerel mikorizal türlerle aşılamanın saçlı meşe (Quercus cerris L.) fidanı gelişimine etkileri

Effects of inoculation with local mycorrhizal species on Turkey oak seedlings’ growth

Sayfa
38–49
DOI
—

Özet

Bu çalışmada, (1) yarı kurak özellik gösteren doğal meşe meşcerelerinden toplanan mikorizal mantar türlerinden saf kültüre alınabilenlerin laboratuvar ortamında üretilmesi ve (2) elde edilen kültürlerin çoğaltılarak saçlı meşe (Quercus cerris L.) fidanlarına aşılanması yoluyla mikorizalı fidan üretimi amaçlanmıştır. Çalışma, 2 mikoriza türü aşılaması, 2 fidan üretim şekli (çıplak köklü ve tüplü) ve 2 sterilizasyon uygulaması içeren faktöriyel deneme deseni ile üç yinelemeli olarak kurulmuştur. Çalışmada, laboratuvarda kültüre alınabilen 2 ektomikorizal mantar türü [(Chroogomphus rutilus (Cr) ve Rhizopogon luteolous (Rl)] fidanlık denemeleri için saf kültüre alınıp çoğaltılmış ve bu aşı kültürü tüp harcına veya fidan yastığına karıştırılarak aşılama yapılmıştır. Ayrıca saf kültürde mikoriza aşılaması yapılmayan, kontrol işlemi de çalışmaya dahil edilmiştir. Birinci vejetasyon dönemi sonunda, çıplak köklü fidanlar mikoriza aşılamanın kontrol uygulamasına göre etkinliği incelendiğinde, Cr türü ile aşılanan fidanlar %29,8 ve Rl türü ile aşılanan fidanlar ise %24,5 oranında Mikorizal Aşılama Etkinliği (MAE) değerine ulaşmıştır. Tüplü fidanlarda ise, C. rutilus türü ile aşılanan fidanlar %9,8 değeri, R. luteolous türü ile aşılanan fidanlar %5,1 MAE değerini elde etmişlerdir. Bu veriler işaret etmektedir ki; sağlıklı ve iyi gelişen meşe fidanları için mikoriza aşılamasının yapılması yerinde olacaktır.Anahtar Kelimeler: Saçlı meşe, mikoriza aşılama, yarıkurak sahalar, ağaçlandırma.

Abstract

In this study, our aims were (1) to produce native mycorrhizal fungi species that are collected from oak stands of semi-arid lands and that can be produced in pure cultures mycorrhizal species in the laboratory and (2) to produce mycorrhizal Turkey oak (Quercus cerris L.) seedling after inoculation with these cultures of fungi. The study had a factorial design with 2 mycorrhizal inoculations, 2 seedling production types (bare rooted and containerized) and 2 sterilization applications with three replications. Pure cultures were produced for nursery inoculations from two of these fungal species [(Chroogomphus rutilus (Cr) and Rhizopogon luteolous (Rl))], which were the most commonly encountered ones in the field and they could be cultured under laboratory conditions. In addition, a control treatment where no inoculation had been performed was also included in the experiment. At the end of the first vegetation period, bareroot seedlings inoculated with C. rutilus species had Mycorrhizal Inoculation Effectiveness (MIE) value of 29.8 %and those inoculated with R. luteolous species had MIE of 24.5 %. In containerized seedlings, C. rutilus inoculation resulted in MIE of 9.8 %and R. luteolous inoculation resulted in MIE of 5.1 %. These findings indicate that the use of these mycorrhizal fungal species can be beneficial for the production of healthy and well developed oak seedlings.

Anahtar kelimeler: Saçlı meşe, mikoriza aşılama, yarıkurak sahalar, ağaçlandırma