Dergiler / Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 2 - Sayı: 1
Evcil Hayvan Spermalarının Dondurulmasında Farklı Kanatlı Türü Yumurta Sarılarının Koruyucu Etkileri
- Sayfa
- 51–59
- DOI
- —
Özet
Günümüze kadar suni tohumlama, tür koruma ve klinik tıp gibi birçok alanda gereksinim haline gelen sperma dondurulmasında, birçok tür için deneysel olarak tasarlanmış teknik ayarlamalar kullanıma girmiştir. Memeli spermalarının dondurulması için kullanılan birçok sulandırıcı içerisinde katkı maddesi olarak ilave edilmesi koşuluyla yumurta sarısı; içerdiği özel ajanların koruyucu etkileri sayesinde yerini almıştır. Bu amaçla geniş çapta kullanılmakta ve spermatozoon motilitesi, canlılığı ve fertilizasyon kapasitesi üzerinde etkiye sahiptir. Yumurta sarısında bulunan protein, lipit ve kolesterol dondurma sürecinde çeşitli aşamalar boyunca spermayı aktif olarak korumak için mevcutturlar. Daha iyi çözüm sonu sperma kalitesi elde etmek amacıyla farklı kanatlı türlerinin yumurta sarılarının geleneksel olarak kullanılan tavuk yumurta sarısı yerine kullanımı denenmiş ve hayvan türlerine göre farklı olmakla birlikte olumlu sonuçlar alınmıştır. Bu durum yumurta sarılarının biyokimyasal içeriklerinin farklılığından kaynaklanabilir. Bu kimyasal farklılıklar; farklı kanatlı türlerinin yumurta sarılarının oluşturduğu sulandırıcılarla yapılan sperma dondurulması işlemindeki çözüm sonu motilitesi ve spermatozoon bütünlüğü farklılıklarıyla açıklanabilir. Aygır, manda, boğa, koç ve domuz spermalarının dondurulmasında tavuk yumurta sarısı yerine kullanılan ördek, kaz, bıldırcın, güvercin, hindi ve keklik yumurta sarıları ile olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Farklı kanatlı türlerinin yumurta sarılarının, tavuk yumurta sarısı yerine alternatif bir kriyoprotektan olarak kullanılabileceği fakat bu değerlendirmenin daha net olabilmesi için doz planlamalarının ayrı ayrı denenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Abstract
Until today, experimentally designed technical adjustments have been introduced for many types in semen freezing, which has become a requirement for many fields such as artificial insemination, species protection and clinical medicine. Egg yolk, provided that it is added as an additive in many diluents used for freezing mammalian sperm; has taken place thanks to the protective effects of the contained special agents. For this purpose, it widely used and has an effect on motility, viability and fertilization capacity. Protein, lipid and cholesterol present in the egg yolk are available to actively protect the sperm during various stages of freezing. In order to achieve better semen quality, the use of egg yolks of different poultry species instead of chicken egg yolks, which are traditionally used, has been tried and positive results have been obtained, albeit different according to the animal species. This condition may be due to the differences in biochemical content of egg yolks. These chemical differences can be explained by post-thaw motility and integrity differences in semen freezing process with extenders, which produced from egg yolks of different poultry species. The positive results were obtained in freezing of stallion, buffalo, bull, ram and boar semen, using of duck, goose, quail, pigeon, turkey and partridge egg yolks instead of chicken egg yolk. It has been concluded that egg yolks of different poultry species can be used as an alternative cryoprotectants instead of chicken egg yolk. However, this assessment needs to be retried for dose planning to become more clear.