Kur’ân-ı Kerim’de Allah’a İzâfe Edilen İrâde ve Meşîet Kavramlarına Yüklenen Geleneksel Anlamlar Hakkında Teolojik Bir Değerlendirme

Özet

Bu çalısmada slâm düsüncesinde Kelâm ilmininkurumsallasmaya basladıgı dönemin önde gelen mütekellimlerininirâde ve mesiet konusundaki görüsleri irdelenmektedir.Bu kavramlar teolojik olarak Allah-insan iliskisininkeyfiyeti çerçevesinde serbestçe tartısılmıs, fakat dahasonraki dönemlerde herkes kendi baglı oldugu mezhebingörüslerini tekrar etmekten öteye geçememistir. slam tarihininerken döneminde, her konu her düsünür tarafındanserbestçe tartısılırdı. Dinin temellerini ve arka planını ilgilendirenkonular, hicri dördüncü yüzyıldan sonra dahasistematik bir tarzda Kelam mezhepleri/ekolleri aracılıgıile devam etmistir. Besinci ve altıncı yüzyıllardan sonrakidüsünürlerin çogu ise, bir mezhebe baglanmak gereginiduyarak, tâbi oldukları mezhebin konu ile ilgili görüslerinikendilerince tekrarlamaya ya da açıklamaya çalısmıslardır.