Urcûzeler ve İbn ‘Abdirabbih’in Tarihî Urcûzesi: Bir İslâm Tarih Yazım Türü Örneği

Özet

slâm tarihinde müstesna bir konuma sahip olanEndülüs, slâm medeniyetinin Batı’yla karsılasıp, biliminAvrupa’ya aktarılmasında önemli bir unsur olmustur.Müslümanların yedi asrı asan Avrupalı olma macerasınıalgılamada, bu yedi asırlık zaman dilimini, siyasal ve sosyalbakımdan bölümlendirmek kuskusuz gereklidir. Endülüstarihinde, Emevî Hilafet Dönemi olarak bilinen veönceki dönemde yasanan kargasa ve kesmekes ortamınınsona erip, siyasal ve sosyal alanda huzur ve sükûnunsaglandıgı, III. Abdurrahman (en-Nasır) döneminin ayrıbir yeri vardır. Zira bu dönem; yıllarca süren, ülkeyi tarihsahnesinden silinecek noktaya getiren ve Endülüs tarihinde“Büyük Fitne” olarak anılan kargasa ortamındansonra, iç ve dıs istikrarın saglanmasıyla siyasal istikraraulasılan bir dönem olup, aynı zamanda bilim ve kültüralanında da gelismelerin yasandıgı ve Endülüs’ün bir bilimmerkezi haline geldigi dönem olarak da kabul edilidir.Bu makalede, ögretici siir türü olarak bilinenRecez ve Urcûzenin kısa bir tarihçesi ve III. Abdurrahmandöneminin önemli sairlerinden bn ‘Abdirabbih’in Endülüstarihinin güçlü kisiligi Halife III. Abdurrahman’ın döneminiyansıtan Urcûzeleri ele alınıp, incelenecektir.