Fahreddin Razi ve Kadi Abdülcebbar'ın Şefaat Konusundaki Ayetlere Yaklaşımı ve Değerlendirilmesi

Özet

İnsanın sahip olduğu bilgi kaynakları akıl vahiy ve duyulardır.Bunlar onun yaşadığı dünya hayatına ait konulardaher türlü bilgiye sahip olmasında insan için gerekli ve aynızamanda yeterlidir. Ancak insanın maddi âlemden sonra yaşayacağıkabir ve ahiret gibi duyular ötesi alemler hakkındakibilgileri ise Âyet ve hadislerle sınırlıdır. Bu konudaki bilgileriihtiva eden Kur’an âyetleri ise müfessirler arasında farklı yorumlarakonu olmuştur. Ehl-i Sünnetin önemli i’tikâdî ekollerindenolan Eş’arî mezhebinin görüşlerini benimseyenFahreddin Râzî (v. 606/1209) bu konudaki âyetleri tefsirederken şefaatin Allah’ın dilemesine bağlı olarak,âhirette küçükve büyük günah sahibi Müslümanların affına vesile olacakbir ilahi lütuf olduğunu söyler. Mu’tezile ekolünün temsilcisimüfessir Kâdî Abdülcebbâr (v. 415/1024) ise mezhebîgörüşlerine bağlılığının bir sonucu olarak büyük günah işleyeneşefaat edilmeyeceğini, küçük günah işleyenlerin günahlarınında Allah tarafından affedileceğini söyler. O’na göreşefaat âhirette mü’minlerin derecelerinin yükselmesine veelde edecekleri mükâfat ve sevabın artmasına vesile olacaktır.