Kudüs'ün Şahitliği

Özet

Kadim ve kutsal bir şehir olan Kudüs, kurulduğundan günümüze kadar birçok medeniyete kucak açmış ve birçok medeniyeti etkilemiştir. Birçok devletin hükümdar ve komutanı onu ele geçirmeye çalışmış ya da ele geçirmiştir. Bunlardan başlıcaları: Mısırlılar, Babiller, Sasaniler, Romalılar, Müslümanlar, Haçlılar ve son olarak Siyonist Yahudilerdir. Bunlardan kimisi kutsal şehri yakıp yıkarken ve ahalisini katlederken, kimisi ise onun kutsiyetine saygı gösterip barış yurdu olma özelliğini muhafaza etmiş ve ahalisine merhamet göstermiştir. Başta Mescid-i Aksa’nın taşları olmak üzere Kudüs’ün her bir taşı bunların zihniyet farklılığına ve bu zihniyet farklılığının yansımalarına şahitlik etmiştir/etmektedir. Bu çalışmada Kudüs şehrinin kuruluşundan en son 1187 yılında Selahaddin Eyyubi tarafından fethine kadar ona hâkim olan ve hâkim olmak isteyenlerin tarihi karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır. Bu karşılaştırmada Haçlıların 1099 yılında Kudüs’ü istila etmeleri ile Selahaddin Eyyubi’nin 1187 yılında fethetmesi üzerine daha çok durulacaktır. Bu yapılırken hem batılı hem de doğulu kaynaklara müracaat edilecek. Onlar bir bakıma Kudüs’ün hem şahitliğine ışık tutacak hem de ona tercüman olacaktır. Bunun için de onlardan doğrudan alıntı yapmaktan kaçınılmayacaktır.

Abstract

Bayt al-Maqdis/ al-Quds, an ancient and holy city, has embraced many civilisations since its formation. The rulers and commanders of many states have tried to seize or have control over it. These include the Egyptians, Babylonians, Sassanid, Romans, Muslims, Crusaders and more recently, Zionist Jews. While many of them burned down the holy city to the ground and massacred its inhabitants, some have respected its holiness, preserved its features and showed mercy to its people. Each stone in al-Quds, especially those of al-Aqsa Mosque, has witnessed the differences in their approaches. The history of those who dominated the holy city from its establishment until the last conquest by Saladin in 1187 will be discussed comparatively in this study. The comparison will pay more emphasis to the Crusaders' invasion in 1099 and the liberation of Saladin in 1187 through direct quotations and the use of both western and eastern sources. In a way, they will give an eye-witness account to present Bayt al-Maqdis's testimony.