HEDONİK VE FAYDACI TÜKETİMİN DÜRTÜSEL VE KOMPULSİF SATIN ALMA ÜZERİNDE ETKİSİ

Özet

Pazarlama yazınına göre tüketim, doğası gereği, bir taraftan faydacı diğer taraftan da hedonik boyutları olan ikili bir davranıştır. Araştırmanın amacı hedonik ve faydacı tüketimin, dürtüsel ve kompulsif satın alma davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaca ulaşmak için alanyazından elde edilen bilgiler ışığında Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) oluşturulmuştur. Örnekleme yöntemi olarak, kümelere göre örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, meslek yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerden, bırak-topla yöntemiyle, kullanılabilir durumda 668 adet anket elde edilmiştir. Oluşturulan modelin sonuçlarına göre hedonik tüketim, dürtüsel ve kompulsif satın alma üzerinde anlamlı ve pozitif direkt bir etkiye sahiptir. Faydacı tüketim, dürtüsel ve kompulsif satın alma üzerinde anlamlı ve negatif direkt bir etkiye sahiptir. Tüketici, hedonik temelli ürünler arayarak dürtüsel ve kompulsif satın alma kararları vermektedir. Ayrıca faydacı ve hedonik tüketimin, kompulsif satın alma üzerindeki etkisinde dürtüsel satın almanın aracılık etkisi yoktur.