Dergiler / Horticultural Studies / 2018 / Cilt: 35 - Sayı: 2
Batı Akdeniz Bölgesinden toplanan yerel taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin bazı özelliklerinin belirlenmesi
- Sayfa
- 87–95
- DOI
- —
Özet
Dünyada en fazla yetiştirilen ve tüketilen tarımsal ürünlerden biri olan fasulye, anavatanı olmamasına rağmen Türkiye'de geniş bir üretim alanı ve çeşitlilik sergilemektedir. Türkiye'de fasulye üretimi, bazı bölgelerle sınırlı olsa da hem düşük hem de yüksek rakımlı alanlarda genellikle aile tüketimi için yetiştirilmektedir. Bununla birlikte, günümüzde ticari tohumlara olan talep artmaktadır ve bu durum yerel taze fasulye genotiplerinin varlığını tehdit etmektedir. Genetik kaynaklardan bir tanesi olan yerel genotipler, genetik değişkenlik, gıda güvenliği ve ıslah uygulamaları için oldukça önemlidir. Bu açıdan bakıldığında çalışma, 2013-2014 yılları arasında Batı Akdeniz'de yer alan Antalya, Burdur ve Isparta illerinden toplanan yerel taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin bazı özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Gen havuzu ve ıslah çalışmalarına başlangıç materyali oluşturmak için hem düşük hem de yüksek rakımlı alanlara adapte olmuş 124 tane fasulye genotipi toplanmış ve kayıt altına alınmış. Çalışma sonucunda en fazla genotip Antalya ilinden toplanmıştır. Yüksek rakımlı bölgelerde daha fazla yerel fasulye çeşidi bulunduğu (%56.5) ve tırmanıcı büyüme özelliğine sahip olan çeşitlerin(%85.5) bodur büyüme özelliğinde ki çeşitlerden daha yaygın olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, toplanan genotiplerin %62.9’unun tohumları tek renklidir ve tohum renginde beyaz rengin baskın olduğu tespit edilmiştir.
Abstract
Being one of the agricultural products to be commonly grown and consumed in the world, beans display a wide range of production and sort in Turkey though it is not a native land. Although the beans production is limited to some parts of Turkey, it is commonly cultivated for family consumption both at low and high-altitude territories. However, the demand towards the commercial seeds seems to increase today, and this situation threatens the presence of landrace genotypes. The landrace genotypes, one of the genetic sources, are crucial for maintaining the genetic variability, food safety and breeding applications. From this point of view, this study was conducted in order to determine some parameters of landrace green bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes collected from Antalya, Isparta, and Burdur in Western-Mediterranean of Turkey between 2013 and 2014. In order to develop a gene pool and to make a beginning material for breeding studies, 124 landrace common bean genotypes adapted to both coastal line and highlands have been gathered, recorded and taken under protection with the detected locations. As a result of the study, the most genotypes were collected from Antalya province. It has been determined that there are more landrace common bean varieties (56.5%) in higher altitude areas and it is detected that the pole type (5.5%) is more common than the bush type. Furthermore, the seeds of 62.9% of the collected genotypes were unicolor and white color was predominant in the seed color.