II. Abdülhamid Dönemi Kadrolarının Tasfiye Sürecinde Ücretli (Ecir) Çalışanların Durumu (1909-1913)

The State of Paid Workers (Ecir) in Severances in the Cadres of Abdulhamid II. (1909-1913)

Özet

1908'de II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte II. Abdülhamid dönemi kadrolarına yönelik tensikat başladı. Devlet kurumlarında görevli memur, asker ve ilmiye mensupları tasfiye edildi. Memurların yanı sıra odacı, hademe, sandıkçı, bekçi gibi farklı görevle istihdam edilmiş ecirler, nezaretler ve taşradaki dairelerden uzaklaştırıldı. II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesinden sonra Yıldız, Topkapı ve Dolmabahçe Saraylarında da tensikata gidildi. Bu çalışmada, II. Meşrutiyet'te ecirlerin devlet kadrolarından tasfiyesi incelenmiş, mali haklardan yoksun kalmalarına yol açan olaylar ele alınmıştır. Konuyla doğrudan bağlantılı olması nedeniyle Hazine-i Hassa Nezareti, Mâbeyn-i Hümâyun ve saraylardaki tensikata odaklanılmıştır. Ardından sadece saraydan tasfiye edilen ecirlerin maddi alacağını düzenleyen yasanın yürürlüğe konulma nedeni ve sonuçları incelenmiştir. Makalede II. Meşrutiyet'te iktidara gelen hükümetlerce devlet kurumlarında gerçekleştirilen ıslahatın ecirlere etkisi açıklanmaya çalışılacaktır.

Abstract

The ecir were employed in a variety of jobs such as chamberman, janitor, chestman and caretaker. In the aftermath of the declaration of Second Constitutional Monarchy in 1908, the ecir were dismissed from ministries and provincial offices. There were also examples of severances in the palaces of Yıldız, Topkapı and Dolmabahçe following the dethroning of Abdulhamid II. This article examines the severances of ecir from state cadres and the events that caused them to be deprived of their financial rights during the Second Constitutional Monarchy. Due to the relation with the ecir's dismissal without compensation the focus is on Hazine-i Hassa Nezareti, Mâbeyn-i Hümâyun and the palaces. In this article, the legal regulation for ecir who were dismissed from palaces due to external political pressure is examined. The aim is to show the effect of reform made by governmental institutions during the Second Constitutional Monarchy on ecir.