Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 3
Otizm Spektrum Bozukluğunda Endokrin Bozucuların Rolü Var mıdır?
- Sayfa
- 88–102
- DOI
- —
Özet
İnsan sağlığı ve neslinin devamı metabolizma, büyüme-gelişme, zihinsel işlevler, bağışıklık sistemi ve üreme için yaşamsal rolü bulunan hormon ve benzeri sinyal taşıyıcı maddelerin kusursuz çalışmasına bağlıdır. Bebekler ve küçük çocuklar yetişkinlere oranla besinlerdeki kirleticilere daha duyarlıdır. Bebeklik ve erken çocukluk döneminde endokrin bozuculara maruz kalmak, çocukluk çağı hastalıklarının gelişimi açısından önemlidir. Prenatal dönemde bebekler plasenta yoluyla kirleticilere maruz kalabilirler. Bu maruziyet sonucunda, vücudun endokrin sistemi etkilenip, nörolojik, üreme, kardiyovasküler, metabolik ve bağışıklık sistemi üzerine olumsuz etkiler ortaya çıkmaktadır. Endokrin bozucular östrojen, androjenler ve tiroid hormonlarının etkisini değiştirerek etki gösterebilir. Otizm spektrum bozukluğu (OSB) yaşam boyu devam eden ve genellikle tahrip edici etkisi olan, hem bu hastalığa sahip bireyi hem de tüm ailesini önemli düzeyde etkileyen bir durumdur. OSB’ye neden olan faktörler kesin olarak bilinmemekle birlikte genetik temelli olduğu bildirilmiştir. Çevresel faktörlerin de OSB’ye neden olabileceği düşünülmektedir. Hem genetik faktörlerin hem de çevresel faktörlerin etkileri üzerine çok sayıda araştırma yapılmaktadır. Son dönemde yapılan çalışmalarda, gebe kadınların vücut sıvılarının (idrar, serum) endokrin bozucu madde içerikleri ile ölçülen kimyasalların prenatal vücut yüküne ve bunların çocuklara olan etkisi ve OSB ile ilişkisine bakılmaktadır. Endokrin bozucuların OSB ile ilişkisi üzerine çalışmalar olmasına rağmen bu konuda daha fazla çalışmaya gerek duyulmaktadır. Bu derleme yazıda OSB ve endokrin bozucular arasındaki olası ilişkinin güncel çalışma sonuçlarına göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Abstract
The maintenance of human health and generation depends on the perfect functioning of hormones and similar signal carrier substances, which are vital for metabolism, growth-development, mental functions, immune system and reproduction. Babies and young children are more sensitive to contaminants in food than adults. Exposure to endocrine disruptors in infancy and early childhood is important for the development of childhood diseases. In prenatal period, babies may be exposed to contaminants through the placenta. As a result of this exposure, the endocrine system of the body is affected and adverse effects on the neurological, reproductive, cardiovascular, metabolic and immune system occur. Endocrine disruptors can affect thereby changing the effects of estrogen, androgens and thyroid hormones. Autism spectrum disorder (ASD) is a condition that affects both the individual with the disorder and his or her entire family, which has a life-long and often destructive effect. The factors that cause ASD are not definitively known, but there are findings that it is genetic based. Environmental factors may also lead to ASD. A large number of research has been carried out on the effects of both genetic and environmental factors. In recent studies, pregnant women's body fluids (urine, serum) endocrine disruptive substance content and the prenatal body load of chemicals measured and the effects of these on children and their relationship to ASD are examined. Although there are studies on the relationship of endocrine disruptors with ASD, more studies are needed on this subject. In this review, it was aimed to evaluate the possible relationship between OSB and endocrine disruptors according to current study results.