İKTİSADİ ANALİZ TARİHİNE NASIL YAKLAŞMAK GEREKİR?

Özet

Bu yazı, iktisadi analiz tarihine nasıl yaklaşılması gerektiğine ilişkin yöntembilgisel bir nottur. Yazıda, analiz tarihinin temel birimi olarak kabul edilen “düşünce okulu” kavramının, esas olarak Schumpeter’in “bilim öncesi vizyon” dediği “metafizik çekirdek” ile ona dayanan “analitik” yapının, yani teori, model ve hipotez gibi iktisadın “teknik” boyutunun bir birleşimi olduğu ileri sürülmektedir. Yazıda, bu kavram kullanılarak iki temel düşünce okulu, yani Klasik-Marksist düşünce okulu ile Neoklasik düşünce okulu tanımlanmakta ve bu okulların benimsedikleri temel analitik çerçeveler ele alınmaktadır. Yazıda vurgulanmaya çalışılan düşünce, bu iki okul arasındaki analitik farklılıkların, esas olarak onların benimsedikleri “vizyonlar” arasındaki farklılıktan kaynaklandığı düşüncesidir.

Abstract

This paper is a methodological note concerning basic principles and methods in approaching to the history of economic analysis. It is argued that the notion of the “school of thought”, which is taken as the basic unit of the history of analysis, can be considered as a mixture of what Schumpeter calls the “preanalytical vision”, that is, the “metaphysical core” constituted by perceptions and prescientific outlook of the researcher towards reality, and the analytical “superstructure”, constituted by the “technical” aspects of economic theory-such as models, assumptions and hypotheses-on the basis of this core. Based upon this notion, a distinction is drawn between the two alternative schools, namely the Classical-Marxist and the Neoclassical schools of thought , and the respective analytical frameworks adopted by these schools are explored. The basic idea defended and emphasized in the paper is that the fundamental differences between these two schools stem from the differences in the respective “visions”.

Anahtar kelimeler: Mutlakçılık, Görececilik, “bilim öncesi vizyon”, düşünce okulu, Klasik-Marksist okul; Neoklasik düşünce okulu